فرمت فایل: word
تعداد صفحه:120
دانشگاه آزاد اسلامی واحد تاکستان
دانشکده کشاورزی، گروه زراعت
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد کشاورزی گرایش: زراعت
عنوان: تاثیر تنش آبی بر برخی خصوصیات مرفولوژیک و فیزیولوژیک ارقام پنبه
فهرست مطالب
مقدمه 1
مقدمه 2
فصل اول،کلیات 4
1-1- تاریخچه 5
1-2- اهمیت پنبه 6
1-3- سطح زیر کشت ، تولید و عملکرد پنبه در ایران 6
1-4- طبقه بندی پنبه 7
1-5- مشخصات گیاه شناسی 9
1-6-تنش محیطی 17
1-7- تنش خشکی 18
1-8- تنش غرقابی 20
1-9- تنظیم کننده های رشدی 26
فصل دوم : بررسی منابع ( پیشینه تحقیق ) 29
2-1- جوانه زنی بذر 30
2-1-1جوانه زنی بذر پنبه 32
2-2- اثرات تنش خشکی در پنبه 33
2-2-1- اثر تنش خشکی بر تنفس 36
2-2-2- توسعه و تقسیم سلول در شرایط تنفس 36
2-2-3- اثر تنش خشکی بر فرایند فتوسنتزی 37
2-3- اثر تنش خشکی بر انتقال مواد فتوسنتزی 37
2-4- اثر آب ایستادگی و برخی مواد تنظیم کننده ی گیاهی بر رشد و عملکرد گیاه پنبه 37
2-5- اندازه گیری میزان تبخیر و تعرق پتانسیل از خاک با استفاده از تشتک تبخیر 39
فصل سوم : مواد و روشها ( روش تحقیق ) 41
3-1- آزمایشات تنش خشکی ( کم آبی ) 42
3-1-1- ارزیابی تاثیر تنش خشکی ( کم آبی ) بر ویژگیهای جوانه زنی ارقام پنبه 42
3-1-2- آزمایش برآورد میزان جوانه زنی در شرایط تنش خشکی ( کم آبی ) 42
3-2-آزمایش ارزیابی گیاهچه ای در شرایط تنش خشکی ( کم آبی ) 43
3-2-1- اندازه گیری مقدار کلروفیل به روش جنسن 44
3-3- آزمایش تنش خشکی ( کم آبی ) در شرایط مزرعه ای 45
3-4- تنش غرقابی ( آب ایستایی) 46
3-5- تجزیه وتحلیل 47
فصل چهارم: نتیجه وبحث 48
4-1- بررسی خصوصیات جوانه زنی و رشدی ارقام مختلف پنبه تحت تنش خشکی (کم آبی) 49
4-1-1 تجزیه واریانس 49
4-1-2- بحث و نتیجه گیری 49
4-2- مطالعه تنش خشکی (کم آلی) در گلخانه 54
4-3- بررسی خصوصیات عملکردی ارقام مختلف پنبه تحت شرایط خشکی(کم آبی) در شرایط مزرعه 65
4-3-1- نتایج تجزیه واریانس صفات مورد بررسی در مطالعه مزرعه ای 65
4-3-2- نتایج مقایسه میانگین های صفات مورد مطالعه در شرایط آزمایش مزرعه ای 66
4-3-3- بررسی ضراب همبستگی بین صفات 75
4-4- اثر تنظیم کننده رشد در تحمل به آب ایستادگی پنبه در دماهای مختلف فیتوترون 76
4-4-1 تجزیه واریانس صفات 76
4-4-2-مقایسه میانگین ها 78
4-4-3- بحث 89
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات 94
5-جمع بندی نتایج آزمایشات 95
5-1- پیشنهادات 96
فهرست منابع 97
چکیده انگلیسی 107
فهرست جداول
جدول 2-1- میانگین مربعات صفات مورد بررسی در آزمایش جوانه زنی. 51
جدول2-2- میانگین درصد و سرعت جوانه زنی در پتانسیلهای مختلف اسمزی. 51
جدول2-3- نتایج مقایسه میانگین درصد و سرعت جوانه زنی در ارقام مورد بررسی. 52
جدول2-4- اثر متقابل عامل های مورد تحقیق بر صفات جوانه زنی در تیمارهای مورد مطالعه*. 53
جدول 2-5- درجه آزادی و میانگین مربعات صفات مورد بررسی در مطالعه گلخانه ای. 58
جدول2-6- نتایج مقایسه میانگین صفات مورد بررسی در سطوح تنش خشکی در گلخانه*. 59
جدول2-7- نتایج مقایسه میانگین صفات مورد بررسی ارقام پنبه در سطوح تنش خشکی در گلخانه*. 60
جدول2-8- نتایج مقایسه میانگین صفات مورد بررسی در تیمارهای مورد مطالعه در شرایط گلخانه ای*. 61
جدول 2-9- ضریب همبستگی ساده بین صفات مورد بررسی در مطالعه گلخانه ای. 63
جدول 3-1- نتایج تجزیة واریانس صفات مورد بررسی. 65
جدول 3- 2- نتایج مقایسه میانگین اثرات متقابل تنش خشکی × رقم بر صفات مورد بررسی. 74
جدول 3- 3- جدول ضریب همبستگی بین صفات مورد مطالعه 75
جدول4-1- تجزیة واریانس صفات مورد بررسی. 77
جدول 4-2- مقایسه میانگین صفات اندازه گیری شده در دماهای مورد مطالعه. 84
جدول 4-3- مقایسه میانگین صفات اندازه گیری شده تحت تاثیر تنظیم کننده های مختلف رشد. 84
جدول 4-4- مقایسه میانگین صفات اندازه گیری شده در ارقام مورد مطالعه. 85
جدول 4-5- مقایسه میانگین صفات اندازه گیری شده تحت اثرات متقابل دما و تنظیم کننده رشد. 85
جدول 4-6- مقایسه میانگین صفات اندازه گیری شده تحت اثرات متقابل دما و رقم. 86
جدول 4-7- مقایسه میانگین صفات اندازه گیری شده تحت اثرات متقابل تنظیم کننده رشد و رقم. 87
فهرست شکل ها
شکل 1-1: مصرف و تولید پنبه از سال زراعی 2005 تا کنون . 7
شکل 3-1: اثر سطوح مختلف تنش خشکی بر میانگین تعداد شاخه های زایشی در ارقام پنبه. 66
شکل 3-2: مقایسه میانگین تعداد شاخه های زایشی در ارقام پنبه. 67
شکل 3-3: اثر سطوح مختلف تنش خشکی بر میانگین تعداد قوزه در بوته. 67
شکل 3-4: مقایسه میانگین تعداد قوزه در بوته در ارقام پنبه. 68
شکل 3-5: اثر سطوح مختلف تنش خشکی بر میانگین وزن بیست قوزه. 69
شکل 3-6: مقایسه میانگین وزن بیست قوزه در ارقام پنبه. 69
شکل 3-7: اثر سطوح مختلف تنش خشکی بر میانگین عملکرد چین اول. 71
شکل 3-8: مقایسه میانگین عملکرد چین اول در ارقام پنبه. 71
شکل 3-9: اثر سطوح مختلف تنش خشکی بر میانگین عملکرد چین دوم. 72
شکل 3-10: مقایسه میانگین عملکرد چین دوم در ارقام پنبه. 72
شکل 3-11: اثر سطوح مختلف تنش خشکی بر میانگین عملکرد کل وش. 73
شکل 3-12: مقایسه میانگین عملکرد کل وش در ارقام پنبه. 73
مقدمه:
در هنگام ورود به قرن بیستم یا بیست و یکم ، گسترش و عمق فقر در دنیای در حال توسعه، تعجب برانگیز است. در حدود 3/1 میلیارد نفر(30 درصد جمعیت جهان) با درآمد سرانه یک دلار یا کمتر جهت تأمین غذا، سرپناه و دیگر نیازها در فقر مطلق به سر می برند. بنا بر این جای تعجب نیست که گرسنگی ، سوء تغذیه و بیماریهای وابسته به آنها افزایش یافته اند. بیش از 800 میلیون نفر جهت برخورداری از زندگی سالم و فعال به غذای کافی، دسترسی ندارند. میلیون ها نفر دیگر نیز در لبة گرسنگی به سر می برند و بیش از 180 میلیون نفر از کودکان پیش دبستانی دارای وزن متناسب با سن خود نیستند که اینها نشان دهنده عدم امنیت غذائی در حال و آینده می باشد.(برزعلی و همکاران، 1379).
در ایران محدودیت منابع آبی، استفاده کامل از زمین های قابل کشت را محدود ساخته است. از مجموع 51 میلیون هکتار از اراضی قابل کشت ، فقط 7/18 میلیون هکتار با 60-50 درصد بهرهوری در چرخه تولید بکار گرفته میشود. از این مقدار نیز هر ساله بیش از 5/5 میلیون هکتار به صورت آیش بوده و کشت نمیشود(عامل هاشمی پور، 1377). همچنین 4 میلیون هکتار از اراضی زراعی کشور شور میباشد(بانیانی و حکیمی، 1376). در این راستا استفاده از گیاهان زراعی متناسب با شرایط اقلیمی کشور و ابداع روشهای به زراعی برای بهره برداری بیشتر از امکانات موجود، بویژه آب و خاک، ضروری بنظر میرسد.
پنبه یا طلای سفید مهمترین و قدیمی ترین گیاه لیفی است(ناصری، 1374) و یکی از گیاهان مناسب برای کشت در مناطق خشک ونیمه خشک می باشد. این گیاه نسبت به شوری خاک یا آب آبیاری جزو گیاهان مقاوم طبقه بندی میشود(کوچکی وهمکاران، 1372). در بین گیاهان صنعتی، پنبه از موقعیت ویژهای برخوردار است. این گیاه نه تنها با تولید الیاف در صدرمهمترین گیاهان لیفی جای گرفته است، بلکه با داشتن دانه های غنی از روغن و پروتئین، سهم عمده ای را در تأمین روغن خوراکی و جیره غذائی دام به عهده دارد. بدین ترتیب فرآورده های گیاه پنبه ضمن آنکه قسمت عمده ای از نیازهای اساسی مردم را برطرف می کند، مادة خام صنایع نساجی و غذائی را فراهم نموده و در هر مرحله از تولید نیز به همراه اشتغال زائی می تواند ارزش افزوده قابل ملاحظه ای را کسب نماید (خدابنده، 1372).
با توجه به نیاز روزافزون جامعه به فرآورده های گیاه پنبه، شرایط اقلیمی مناسب کشت این گیاه در کشور و اهمیت پنبه در بازار جهانی و صنایع، رفع موانع توسعه مستمر کشت این محصول استراتژیک اهمیت بسزائی دارد.
تولید پنبه در میان سایر محصولات کشاورزی بسیار پر هزینه می باشد(مرعشی و وافقی، 1352). به همین جهت تداوم تولید آن مستلزم کاهش هزینه های تولید و استفاده از علوم و فنون جدید می باشد. یکی از مشکلات پیش روی زراعت این محصول وجود تنشهای محیطی بویژه تنش آبی در آغاز و اواسط دوره رشد این محصول می باشد(ادمیستون، 2009). تنش آبی با تحت تاثیر قرار دادن فرآیندهای فیزیولوژیک بر برخی خصوصیات بوته های پنبه تاثیر می گذارد. یکی از راهکارهای مقابله با این تنش شناخت ژنوتیپ ها و خصوصیات مرفولوژیک و فیزیولوژیک مرتبط با مقاومت به تنش آبی می توان از اثرات مضر آن در بوته های پنبه کاست.
این تحقیق بمنظور دستیابی به اهداف ذیل طراحی و اجراء گردید:
- ارزیابی جوانه زنی ارقام مختلف پنبه در شرایط مختلف اسمزی و تعیین ارقام برتر به تنش خشکی
( کم آبی ) در مراحل جوانه زنی و گیاهچه ای پنبه - بررسی تنش آب ایستادگی بر ماندگاری گیاهچه های پنبه از ابعاد فیزیولوژیک
- تاثیر دماهای مختلف و اثر تنظیم کننده های رشدی بر رشد گیاهچه های پنبه تحت شرایط آب ایستادگی
- بررسی عملکرد و اجزاء عملکرد ارقام تجاری، در دست معرفی و بومی پنبه تحت تنش خشکی (کم آبی) در شرایط مزرعه ای.
پایان نامه کارشناسی ارشد تاثیر تنش آبی بر برخی خصوصیات مرفولوژیک و فیزیولوژیک ارقام پنبه
