دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .
لینک پرداخت و دانلود *پایین مطلب*
فرمت فایل:Word (قابل ویرایش و آماده پرینت)
تعداد صفحه: 19
تحصیل و آموزش برای برآوردن اهداف مشخصی صورت میپذیرد. اهداف تحصیلی و آموزشی زمانی تحقق مییابد که ابزارهای آن به درستی پیشبینی شده باشند و به درستی به کار گرفته شوند. ارزشیابی ابزاری مناسب و اثربخش برای فعلیت بخشیدن به اهداف آموزشی تلقی میشود که با به کارگیری آن میتوان میزان کارآیی برنامهها و تحقق اهداف را سنجید و بر اساس آن برنامه را تقویت یا ترمیم نمود و یا احیاناً تغییر داد. اما ارزشیابی چیست؟ چه جایگاهی دارد؟ تقسیمات آن کدام است؟ با چه موانعی رو به رو است؟ و چگونه میتوان مدلی از ارزشیابی را ارائه نمود که کارآمد و مؤثر باشد و بتواند برآورنده اهداف آموزشی و برآوردکننده میزان پیشرفت باشد؟
درباره مفهوم ارزشیابی اتفاق رأی وجود ندارد، چنانکه در بسیاری از مقولات علوم انسانی این عدم اتفاق، پدیدهای است که به پیچیده شدن مباحث و دشواریابی آن یا مجادلات دامنهدار وکمفایده دامن زده است. در هر صورت برخی از تعاریف عرضه شده را که مشهورترند برمیشمریم: اما قبلاً گفتن این نکته ضرورت دارد که برخی از تعاریف ارایه شده، ارزشیابی به معنای عام را بیان میدارد (تعاریف1و2) و برخی دیگر به صورت ضمنی یا صریح، ارزشیابی تحصیلی را مورد توجه قرار میدهد (تعاریف3و4). اما تعاریف ارائه شده:
- در کلیترین سطح، ارزشیابی را به "سنجش شایستگی"1 تعریف کردهاند.
اما این تعریف کمک زیادی در فهم دقیق معنای ارزشیابی به دست نمیدهد؛ زیرا دریافت و تعیین معنای دقیق دو واژه سنجش و شایستگی به فهم خواننده واگذار شده است.
- بر اساس تعریف دیگر "فرآیند استفاده از اندازهگیری در تصمیمسازی را ارزشیابی"2 گویند؛ یعنی ارزشیابی بر دو پایه استوار است؛ اندازهگیری و تصمیمسازی، در واقع زمانی فرآیند آموزشی به انجام میرسد که از یک سو مبتنی بر دادهها و مشاهدات قابل اندازهگیری باشد و از سوی دیگر تصمیم آموزشی بر آن مبتنی گردد.
- ارزشیابی عبارت است از "فرآیند تعیین میزان تغییرات در رفتارهایی که واقعاً صورت گرفته است" این تعریف بر دو مسأله اساسی تأکید دارد.
اول آنکه ارزشیابی باید رفتارهای فراگیر را اندازهگیری نماید؛ زیرا ایجاد تغییر در رفتارها مقصود هدفهای آموزشی است.
دیگر آنکه ارزشیابی باید بیش از یکبار صورت گیرد؛ زیرا تغییر رفتارها در طول زمان میسر است و برای اندازهگیری آن به ارزشیابی مستمر نیاز است.3
- ارزشیابی پیشرفت تحصیلی عبارت است از: "فرآیندی منظم برای تعیین و تشخیص میزان پیشرفت یادگیرندگان در رسیدن به هدفهای آموزشی".
منظور از فرآیند منظم آن است که ارزشیابی باید طبق برنامه و روال منظم انجام گیرد از این رو مشاهدات بینظم و ترتیب از رفتار فراگیران را نمیتوان ارزشیابی نامید.
مقصود از گنجاندن "هدفهای آموزشی" در تعریف، آن است که در ارزشیابی، هدفهای آموزشی حتماً باید از پیش تعیین شده باشند و ارزشیابی بر آن هدفها مبتنی گردد.4
به نظر میرسد که تعریف اخیر معطوف به ارزشیابی تحصیلی و کاربردی است! زیرا اولاً با آوردن قید منظم، فرآیند ارزشیابی قاعدهمند، قانونپذیر و منضبط نشان داده شده است و ثانیاً با یادآوری هدفهای آموزشی مشخص شده است که ارزشیابی باید پیگیر میزان پیشرفت هدفیابی باشد که در آموزش گنجانده شده است و امر آموزش برای تحقق آن هدفها صورت میپذیرد.
ضرورت ارزشیابی
آموزش بدون ارزشیابی و بازخورد، امری عقیم و ناکامیاب است. معلمی که به جایگاه ارزشیابی، اعتقادی ندارد درس را برای آموختن فراگیران ارائه و بیان نمیکند، بلکه چون وظیفهای بردوش او نهاده شده است، آن را انجام میدهد و به پیامدهای آن چندان نمیاندیشد. اما ارزشیابی، جانمایه و مرکز هرگونه تصمیمگیری آموزشی است؛5 یعنی اطمینان از معنادار بودن یادگیری6 و برانگیختن فراگیران و انجام درست تدریس جز با ارزشیابی امکانپذیر نخواهد بود: از این رو تایلر معتقد است ارزشیابی مؤثرترین وسیله یادگیری است.7
برخی ضرورت ارزشیابی را از منظر دیگری مورد توجه قرار دادهاند:
الف- ارزشیابی برای استادان ضرورت دارد، زیرا استادان در برنامهریزی تدریس و تصمیمگیری در جریان فعالیتهای آموزشی به داشتن اطلاعات فراوان در زمینه آمادگی و پیشرفت تحصیلی فراگیران نیازمندند و ارزشیابی میتواند چنین اطلاعاتی را در اختیار آنان قرار دهد.8
ب- ارزشیابی برای فراگیران نیز ضرورت دارد؛ زیرا در بهبود یادگیری آنان تأثیر مستقیم دارد. بنابراین اگر ارزشیابی به نحو مطلوب صورت پذیرد:
- برای یادگیری مؤثر دانشجویان ایجاد انگیزه مینماید.
- نارسایی یادگیری دانشجویان و جنبههای مثبت و منفی آن را نشان میدهد.
- اگر مستمر باشد، باعث مرور دائمی آموختهها خواهد شد.9
تقسیمات ارزشیابی تحصیلی
ارزشیابی در یک تقسیمبندی کلی دو صورت دارد: مستمر و مقطعی.
- ارزشیابی مستمر بر آن نوع ارزشیابی اطلاق میشود که معلم و استاد به طور مستمر در کلاس انجام میدهد.
- ارزشیابی مقطعی عکس آن است و به هنگام امتحانات نهایی (پایانی) و کنکور انجام میگیرد.10
ارزشیابی مستمر خود دارای تقسیماتی است که عبارتند از:
الف- ارزشیابی تشخیصی: این نوع ارزشیابی در جریان تدریس به کار میرود و برای تشخیص مشکل صورت میپذیرد. یعنی برای تشخیص این نکته که چرا فراگیران در یادگیری مشکل دارند.11
ب- ارزشیابی مرحلهای: این نوع ارزشیابی نیز در جریان تدریس اتفاق میافتد و بدین منظور طراحی شده است که استاد تدریس خود را تنظیم و فراگیران را برای رسیدن به اهداف آموزشی کمک نماید. به عنوان نمونه تکلیف شبانه در مقاطع ابتدایی ابزاری برای ارزشیابی مرحلهای است.12
ارزشیابی مستمرکه در طول سال تحصیلی انجام میگیرد، با نام ارزشیابی تکوینی نیز شناخته شده است.
این فقط قسمتی از متن مقاله است . جهت دریافت کل متن مقاله ، لطفا آن را خریداری نمایید
