دانلودمقاله بررسی ونقش شورای اسلامی در بشرواهداف

اختصاصی از اس فایل دانلودمقاله بررسی ونقش شورای اسلامی در بشرواهداف دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

شورا یکی از ارکان تقویت مدیریت است ولازمه تحقق اهداف است . وقرآن کریم به طور صریح مدیران را مکلف می کند که در اموری که نیاز مبرم به تحقیق دارد از افکار واندیشه های تابناک انسانها بهره مند شوند تا ضریب اطمینان جهت دستیابی به اهداف تسسهیل گردد .
وشورا اسلامی موجب تحکیم وتعمیق ارزشها می شود . وزمینه ساز برای آموزش وارتقای سطح فرهنگی است . وتوسعه وتقویت فعالیت گروهها وسازمانها در گرو شورا ومشارکت است .
وشورا موجب بسط مسئولیت پذیری وتقویت تصمیم سازی وتصمیم گیری جهت دست یابی به اهداف عالیه مدیریت به شمار می رود .
ودر نهایت رسالت شورائیان با همیاری مدیران ایجاد محیط فرهنگی وانسانهای یا فرهنگ است . بهبود کیفیت ، بهره وری روحیه وانگیزش در مدیریت مشارکتی است .

مقدمه
مشورت ادراک وهوشیاری دهد عقلها را عقلها یاری دهد
امر شاورهم برای آن بود کز تشاور سهووکثر کمتر شود
عقل را باعقل دیگر یار کن امر شوری بینهم را کار کن
عقل با عقل دگر عقلا شود نور افزون گشت ره پیدا شود
انقلاب اسلامی در ایران با استقرار نظام مقدس جمهوری اسلامی وبر خورداری از دو پشتوانه عظیم اسلامیّت وجمهوریّت وبا تکیه بر آیات نورانی قرآن کریم وسیره ی پیامبر عظیم الشان اسلام ( ص ) وائمه معصومین علیه السلام واندیشه های جاویدان امام خمینی ( ره ) ومقام معظم رهبری ، شورا ومشارکت مردم را لازمه ی توفیق واستمرار هدف های والای خود می داند ودر راستای اصول چهار گانه تحویلات مدیریتی برنامه های دولت یعنی تمرکز زدایی ، جلب مشارکت ، واگذاری اختیارات ، انعطاف پذیری در برنامه ها واجرا ، موجب پیشرفت امور ودست یابی به اهداف عالیه خواهد بود .
انگیزه ی نیرومندی که مردم را با سمت شورای جلب می نماید این است که ذاتاً می خواهند بدانند ، از این رو بعد کنجکاوگر روحش او را به پرسش وا می دارد . توجه به مشورت در کارها آن چنان اثرات اجتماعی داشته است که در دو انقلاب یکصد ساله اخیر کشور ما یعنی انقلاب مشروطیت وانقلاب اسلامی ایران مضومن این دو آیه به عنوان مظهری از خواست واراده ملت در برابر استبداد وخود کامگی وحکومت مطلقه تجلی یافته است . در تالار مجلس شورای ملی سابق آیه « وشاورهم فی الامر » در برابر دیدگان نمایندگان قرار داشت واصل هفتم از قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران با استناد به این دو آیه ، شوراها اعم از مجلس شورای اسلامی تا شورای شهر وروستا ونظایر آنها را از ارکان تصمیم گیری واداره امور کشور می شناسد .
اصل هفتم : طبق دستور قرآن کریم « وامرهم شورای بینهم » وشاور هم فی الا مر شوراها ، مجلس شورای استان شهرستان ، شهر ، محل یا بخش روستا ونظایر اینها از ارکان تصمیم سازی وتصمیم گیری جهت اداره امور کشور هستند .در تاریخ اسلام به ثبت رسیده است که پیغمبر اکرم ( ص ) هرگز به روش مستبدان رفتار نمی کرد در اموری که از طرف پروردگار دستور نازل نگردیده بود ، با اصحاب به مشورت می نشست ونظر ورای آنان را محترم می شمرد واز این طریق بدانها شخصیت می داد . در غزوه بدر مسأله اقدام به جنگ وتعیین محل اردگاه ونحوه رفتار با اسرای جنگی را به شور گذاشت ودر جنگ احد نیز درباره استقرار اردو در شهر مدینه ویا خارج از آن به مشورت پرداخت ارزش دادن به اصحاب ویاران ، طرف شور قرار دادن آنها شخصیت دادن به آنها از علل عمده نفوذ عظیم وبی نظیر او در جمع صحابه بود . شوراها سر فصل جدیدی از نظام مردم سالاری دینی که تحقق چنین امری را تسریع می نماید لذا وجود چنین نهادی ضرورتی اجتناب نا پذیر و حقیقتی تمام عیار است اما در واقعیت این پدیده چه قلمرو ی را در بین سایر نهادی مدنی می تواند دست و پا کند تا انتظارات محتمل را برآورده و نقش حقیقتی خود را ایفا نماید بستگی به طرز تلقی و آگاهی نیروی انسانی این نهاد نو پا دارد بنابراین چنین نگرشی ما را بر آن داشت تا زیر بنای واقعی و انتظار که همان اجرای وظایف و قوانین مربوطه به عنوان نرم افزار قضیه به عهده اعضای شورای اسلامی روستا نهاده شده است را در این مقوله بطور خلاصه جمع آوری تا در اختیار این گروه جهت مطالعه واقع شود لذا با عنایت به این که موضوع شورا و دهیار به مثابه دو بال یک پرنده هستند در این راستا بطور خلاصه به وظایف دهیار نیز پرداخته شده است .
ودر نهایت به سروده حافظ اشاره می کنیم که اهمیت شورا ومشورت را به زیبایی به تصویر می کشد .
سالک از نور هدایت ببرد راه به دوست
که بجایی نرسد گر به خلالت برود
مشکل خویش بر پیر مغان بردم دوش
کو به تأیید نظر حل معما می کرد . حافظ

بیان مسأله
مشارکت یک مفهوم قدیمی است که ریشه در اداره امور عمومی وافکار مذهبی دارد وبه عنوان مثال مشارکت بر مبنای مشورت در اسلام تحت عنوان شورا مورد توجه جدی قرار گرفته است ، قرآن کریم به طور صریح مدیران را مکلف می کند در اموری که نیاز به تحقیق وتفحص دارد بر مبنای مشورت به تصمیم گیری بپردازند امروزه مدیریت مشارکتی به عنوان یکی از عناصر تئوری نئو کلاسیک مطرح است.
تئوری های سازمانی ومدیریتی در طول سال ها با تأکید بر تصمیم گیری مشارکتی شکل گرفته اند که مهم ترین آنها شامل مدیریت کیفیت فراگیر است .
مشارکت وشور در تصمیم گیری یک مفهوم قدیمی اما با اهداف سیاسی اجتماعی تازه است که راهکارها وراهبردهایی را برای حل برخی از مسائل سازمانی ومدیریتی ارایه می دهد . با توجه به پذیرش فراینده آن در کشور های مختلف ، دیگر مشارکت یک انتخاب نیست بلکه یک ضرورت است . مشارکت در سازمانهای مدرن به عنوان هسته اصلی اجتماعی عمومی مردم سلاری ( پارادایم دموکراسی ) محسوب می شود .
ابن خلدون می گوید : فرهنگ های سر زنده ، فرهنگ هایی هستند که بیشتر تن به تعامل فرهنگی با فرهنگ های هم جوار می دهند ولازمه تربیت انسانهایی با فرهنگ سر زنده ، گفتمان ، شورا ورایزنی ومشارکت مدنی است .
شورا اسلامی به منظور توسعه وتعمیق فرهنگ مشارکت در بین مردم است شورا محل ، تمرین عقلانیت وخلاقیت جمعی است .
شورا زمینه ساز توسعه قدرت ، تصمیم سازی وبهبود نظام تصمیم گیری از طریق مشارکت مردم است . بعضی معتقدند شورا بستر مناسبی است جهت تعامل فکر واندیشه ونظرات مردم با مسئولان در فرایند امور است .
وشورا محلی است جهت ارج نهادن به شخصیت وکرامت مردم است وتقویت خود باوری واعتماد وبه نفس در آنان وشورا محل جوان باوری وهمیاری در مدیریت می باشد . شورا در واقع روحیه مسئولیت پذیری را در مردم تقویت می کندموقعیت مناسبی است که افکار واندیشه های بشریت جهت از بین بردن مشکلات مدیریتی راهنما باشند .

اهمیت وضرورت :
حضرت علی ( ع ) در نهج البلاغه در فرمان معروف خود به مالک اشتر در موردرایزنی وشورا ومشورت چنین توصیه می نماید :
به هنگام رایزنی ، مرد بخیل را از خود دور بدار که تو را از بخشش وکرامت باز دارد مردمان ترسو را به مشورت مخوان که اراده ات را در کارها سست کنند .
آزمندان را نیز به مشاوره مپذیر ، زیرا چهره زشت حرص وآز را در نظرت زیبا جلوه می دهد . از میان مردم راز دارانی بر گزین ، در انجمن های مشورت با آنان باش وهر کس حرف حق را که سخت تلخ است بی پرواتر به تو باز گوید وبه کردار ورای تو بیشتر اعتراض کند او را به خود نزدیکتر گردان با پارسایان ومردان راستین همراه باش وآنان را از ستایش خود باز دار .
امروزه با پیشرفت سریع در تکنولوژی ، اطلاعات ، آموزش و... موجبات بحران جدیدی برای مدیریت فراهم گشته که برای مقابله با آن نیاز به تغییر ها وتحولات اساسی وبنیادین است وتنها با داشتن علم ودانش وتخصص نمی توان در این دهکده جهانی موفق شد .
تحول جامعه کشاورزی به صنعتی ، صنعتی به اطلاعاتی ، دموکراسی نمایندگی به دموکراسی مشارکتی ، جامعه رقابتی به جامعه همیاری ، توجه به بهره وری صدها تغییر دیگر تأثیر عمده بر وظایف اجتماعی خواهد داشت .
ضرورت این پروژه از چند نظر مورد توجه است که عبارت است از :
1 ـ اهمیت شورا ونقش آن در بشر واهداف اجتماعی ، سیاسی ، اقتصادی وفرهنگی
2 ـ نهادینه کردن فرهنگ شورا ومشارکت در بین مردم
3 ـ ضرورت تغییر نگرش مسئولان ومدیران به این مسئله که مدیریت مشارکتی جایگزینی مناسب به جای سبک های سنتی وقدیمی .
4 ـ ضرورت تقویت تبدیل محیط های کاملاً خشک ، رسمی ، بی روح ومیتی بر قوانین صرف به محیطی خوشایندوسرشار از رضایت متقابل بین افراد .
5 ـ جلوگیری از تفرقه واختلاف ودر حل مسائل مدیریتی
6 ـ اهمیت بر قراری محیط مساعد وجومناسب برای جلب همکاری در شورا
7 ـ ایجاد وحدت ، همکاری ومشارکت میان عناصر وافزایش روحیه آنها
8 ـ توجه به نیازهای فردی وگروهی
9 ـ بر انگیختن مدیران در جهت تأثیر گذاری بر محیط وقانع نبودن به وضع موجود وخارج شدن از حالت منفعل به حالت فعال .

اهداف تحقیق :
1 ـ فراهم نمودن زمینه وامکانات لازم برای شکل گیری وتقویت مهارت شورت وشورا
2 ـ افزایش روحیه مشارکت در بین مردم
3 ـ افزایش قابلیت انعطاف افراد مورد مشورت نسبت به اعمال روشهای جدید واستفاده از وسایل وتجهیزات .
4 ـ ایجاد وحدت ، همکاری ، مشارکت ، پیوند گروهی وتعامل میان عناصر سازمان
5 ـ توسعه قدرت تصمیم گیری وتصمیم سازی در بین اعضای شورا .

سئوالات تحقیق
1 ـ آیا میزان موفقیت مدیرانی که از فنون مشاوره ومشورت بیشتری بر خوردار هستند با میزان موفقیت مدیرانی که از فنون مشاوره ومشورت استفاده نمی کنند وخود رایی ومستبدانه عمل می کنند متفاوت است ؟
2 ـ آیا بالا بودن میزان مشارکت ومیزان موفقیت رابطه ای وجود دارد ؟
3 ـ آیا آشنایی با شیوه های مشورت ومشاوره با میزان موفقیت رابطه ای وجود دارد ؟

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله   23 صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید

دانلود مقاله مطالعه واحدهای خرید(بررسی رفتار مصرف کننده در بازار یابی)

اختصاصی از اس فایل دانلود مقاله مطالعه واحدهای خرید(بررسی رفتار مصرف کننده در بازار یابی) دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

فصل اول : رفتار مصرف کننده
مفهوم رفتار مصرف کننده :
رفتار مصرف کننده به عنوان مطالعه واحدهای خرید و فرآیندهای مبادله که شامل اکتساب، مصرف و کنارگذاری کالا و خدمات، تجارب و ایده ها می باشد. پس رفتار مصرف کننده شامل سه مرحله است:
1 ) اکتساب : مهمترین مرحله است که در این مرحله عوامل موثر بر انتخاب کالا یا خدمات بررسی و تحلیل می شود.
در این مرحله عامل مهم نماد اندیشی محصول می باشد یعنی مردم گاهی اوقات ممکن است محصولی را به این منظور تهیه کننده که هدف و عقیده ی خود را به دیگران نشان دهند.
2 ) مصرف : در این مرحله چگونگی استفاده مصرف کننده از آن کالا یا خدمات تجزیه و تحلیل می شود و در صنایع خدماتی مثل رستوران و شهربازی بسیار با اهمیت است و تجربه مصرف علت خرید مجدد می باشد.
3 ) کنارگذاری : مرحله ای است که طی آن مصرف کننده تصمیم می گیرد تا بعد از استفاده از محصول چه کاری با آن انجام دهد و همچنین این مرحله میزان رضایت یا نارضایتی مصرف کننده را نشان می دهد. همه ی نارضایتی به تولید کننده مربوط نیست بلکه ممکن است مشتری انتظار بالایی را برای خود به وجود آورده باشد.
چرا رفتار مصرف کننده را مطالعه می کنیم؟
مطالعه ی رفتار مصرف کنندگان و فرآیند مصرف مزیت هایی را دربر دارد که عبارتند از :
1 ) کمک به مدیران در جهت تصمیم گیری بهتر و همچنین به مدیران در موارد زیر کمک می کند :
الف ) طراحی آمیخته ی بازاریابی ؛
ب ) بخش مندی بازار ؛
ج ) تعیین موقعیت و متمایز سازی محصول ؛
د ) بهسازی تحصیل محیطی ؛
هـ ) توسعه ی مطالعات عمیق بازار.
2 ) شناخت رفتار مصرف کننده نقش مهمی در ایجاد سیاست گذاری عمومی دارد و به قانونگذاران و تنظیم کنندگان برای وضع قوانین مربوط به خرید و فروش کمک می کند.
3 ) باعث کمک به مصرف کنندگان در جهت تصمیم گیری بهتر می شود و باعث می شود که فرد به مصرف کننده ی موثرتری تبدیل شود.
4 ) مطالعه ی رفتار مصرف کننده در مورد نیاز مصرفی انسان شناخت ارائه می دهد.
5 ) مطالعه ی رفتار مصرف کننده سه نوع اطلاعات فراهم می کند :
الف ) جهت گیری مصرف کننده ؛
ب ) واقعیات مربوط به رفتار انسانی ؛
ج ) نظریاتی که فرآیند تفکر را هدایت می کنند.
سه دیدگاه پژوهشی درباره ی رفتار مصرف کننده ک
1 ) دیدگاه تصمیم گیری : در این دیدگاه مصرف کنندگان اولاً به وجود مساله پی می برند و ثانیاً در خلال سلسله مراتبی سعی در حل منطقی مسأله دارند و این مرحله شامل :
1 ) تشخیص مسأله ؛
2 ) تحقیق ؛
3 ) ارزیابی مدل ؛
4 ) انتخاب ؛
5 ) ارزیابی بعد از اکتساب می باشد.
2 ) دیدگاه تجربی : این دیدگاه در مورد نحوه ی خرید مصرف کنندگان بیان می دارد که مصرف کنندگان در بعضی مواقع براساس تصمیم گیری کاملاً عقلانی خرید نمی کنند. و در مقابل آنها گاهی فقط برای سرگرمی و خیال پردازی و هیجانات و احساسات مبادرت به خرید کالا و خدمات می کنند در این دیدگاه دو نوع خرید صورت می گیرد :
الف ) خریدهای بی برنامه و تفننی ؛
ب ) خرید های تنوع طلبانه.
تنوع طلبی زمانی اتفاق می افت که مصرف کننده محصولات را پی در پی عوض می کند تا سطح یکنواختی محصولات پیشین را کاهش داده و انگیزه ی جدیدی را به دست بیاورد و این فرآیند را می توان اینگونه توصیف کرد که مصرف کنندگان خریدهایشان را براساس حساب سرانگشتی و احساسی که در آن مورد دارند انجام می دهند.
3 ) دیدگاه تأثیر رفتاری : تاثیر رفتاری هنگامی اتفاق می افتد که نیروهای قومی محیطی مصرف کننده را به سمتی سوق می دهد که او بدون احساسات و یا باورهای مدتی از پیش ساخته اقدام به خرید یک محصول می کند در این هنگام مصرف کننده از طریق عقلانی تصمیم گیری و یا متکی بر احساسات اقدام به خرید محصول نمی کند و نیروی محیطی مثل ابزارهای ارتقای فروش و هنجارهای فرهنگی و فشار اقتصادی در خرید فرد تاثیر دارد.
فرآیندهای مبادله در رفتار مصرف کننده :
تأکید بر فرآیند مبادله در مرکز رفتار مصرف کننده قرار دارد هرگاه یک کالا، خدمت، ایده یا تجربه از یک موجودیت به موجودیت دیگر منتقل شود مبادله رخ داده است. در سال 1985 انجمن بازاریابی امریکا، بازاریابی را به عنوان فرآیند برنامه ریزی و به اجرا درآوردن مفاهیم، قیمت گذاری، ارتقاء و توزیع ایده ها، کالا و خدمات به منظور ایجاد مبادلاتی جهت دستیابی به اهداف فردی و سازمانی تعریف کرد. در این تعریف مفهوم مبادله در مرکزیت تعریف بازاریابی قرار دارد.
شش منع ممکن است در هر مبادله شناسایی شوند که عبارتند از :
1 ) احساسات : احساسات محبت آمیز، احترام، گرمی و راحتی ؛
2 ) منزلت و جایگاه اجتماعی : قضاوت ارزشیابانه حاکی از احترام، ارج، وجهه و اعتبار زیاد یا کم ؛
3 ) اطلاعات : هر نوع اندرز، نظر یا آموزش ؛
4 ) پول : هر نوع سکه یا علامت که ارزش استاندارد مبادله دارد ؛
5) کالا : هر نوع محصول یا شیء که ارزش مبادله دارد ؛
6 ) خدمات : هرگونه کار برای دیگری.
انواع روابط مبادله در رفتار مصرف کننده :
چهار نوع مبادله مصرف کننده تا به حال شناسایی شده اند که عبارتند از :
1 ) مبادله محدود در مقابل مبادله پیچیده :
الف ) مبادله ی محدود : ساده ترین نوع مبادله است که شامل دو طرف بوده و از طریق رابطه دوسویه تعامل می کنند مثل بیمار و پزشک ؛
ب ) مبادله پیچیده : این نوع مبادله شخص حداقل سه کنش گر می باشد که در وضعیت روابط متقابل قرار گرفته اند به طور مثال در یک کانال توزیع، خودرو از تولید کننده به دلال و سپس به مشتری فروخته می شود.
2 ) مبادله داخلی در مقابل مبادله ی خارجی :
الف ) مبادله داخلی : این نوع مبادله در درون گروه ها رخ می دهد مثل مجموع روابط پیچیده که در یک خانواده رخ می دهد. در این مبادلات اعضای گروه نیازهایشان را از منابع داخلی تأمین می کنند.
ب ) مبادله خارجی : این نوع مبادلات در بین گروهها رخ می دهد و معاملاتی هستند که در بین اعضای یک خانواده یا شرکت و خرده مردمان انجام می گیرد در این حالت اعضاء گروه برای برطرف کردن نیازهایشان از منابع خارجی استفاده می کنند.
3 ) مبادله رسمی در مقابل مبادله غیررسمی :
الف ) مبادله رسمی : این نوع مبادلات مستلزم یک قرارداد گفتاری و یا نوشتاری صریح می باشند و اغلب در مبادلات خارجی رخ می دهند ؛
ب ) مبادله غیررسمی : در مبادلات غیررسمی قراردادهای غیرمکتوب اجتماعی بین طرفین ایجاد می شود و این نوع مبادلات اغلب در مبادلات داخلی صورت می گیرد.
4 ) مبادله ی رابطه ای در مقابل مبادله گسسته :
الف ) مبادله رابطه ای : شامل معامله ای است که مستلزم تعهد بلند مدت می باشد و آن اعتماد و ایجاد روابط اجتماعی نقش مهمی ایفا می کند و روابط دراز مدت ایجاد می کند.
ب ) مبادله گسسته : تعامل کوتاه مدتی است که در آن برای یک کالا که سنجش آن آسان است پول پرداخت می شود و در این نوع مبادلات هیچ رابطه ای شکل نمی گیرد.
برخی ویژگیهای مبادله ی رابطه ای :
1 ) زمان بندی : بلند مدت است و یک فرآیند در حال وقوع را منعکس می کند ؛
2 ) تعهدات : وعده ها گذاشته می شوند و ممکن است از قوانین و مقرراتی استفاده گردد ؛
3 ) انتظارات از رابطه : تعارض پیش بینی می شود ولی با اعتماد و تلاش برای ایجاد وحدت خنثی می گردد ؛
4 ) پاداش ها : پاداش ها از راه های اقتصادی و غیر اقتصادی به دست می آیند ؛
5 ) ارتباطات : ارتباطات وسیع از طریق رسمی و غیررسمی صورت می گیرد ؛
6 ) همکاری : همکاری زیادی برای حفظ مبادله موردنیاز است ؛
7 ) قدرت : وابستگی متقابل اهمیت اعمال قضایی در خصوص مبادله را زیاد می کند ؛
8 ) برنامه ریزی : توجه زیادی بر فرآیند مبادله وجود دارد و برنامه ریزی تفصیلی برای مبادلات آینده لازم است.
نکاتی در مورد مبادلات رابطه ای :
1 ) مبادلات رابطه ای هنگامی مهمتر می شوند که خدمات و محصولات، پیچیده، سفارشی و مدت دار تحویل شوند ؛
2 ) رابطه ها زمانی مهمتر می شوند که خریداران نسبتاً ساده لوح باشند ؛
3 ) رابطه ها زمانی مهمتر می شوند که محیط خرید پویا باشد ؛
4 ) مصرف کنندگان تا حدی به خاطر کالا و خدمات تا حدی به خاطر احساسات ناشی از مبادله خرید می کنند ؛
5 ) اعتماد و رضایت از تجربه قبلی با طرف مبادله بر ادراکات مربوط به کیفیت رابطه تأثیر دارد.
مسایل اخلاقی در روابط مبادله :
در مبادلات، اعتماد بین خریدار و فروشنده عاملی بسیار مهم به شمار می آید و علم اخلاق مطالعه ای احکام هنجاری در رابطه با این که چه چیزی از لحاظ هنجاری درست یا نادرست و خوب یا بد می باشد. بنابراینهرگاه مصرف کنندگان درگیر روابط مبادله می شوند احتمالاً اصول اخلاقی مطرح می گردند. مولفه های زیر در مبادله ی اخلاقی یافت می شوند :
1 ) هر دو طرف ماهیت کاملاً توافقی را که در حدود انجامش هستند، می شناسند.
2 ) طرفین مبادله عمداً اطلاعات غلط را ارائه نمی دهند و یا اطلاعات را حذف نمی کنند.
3 ) هیچ یک از دو طرف مبادله به طور نامشروع طرف مقابل را تحت تأثیر قرار نمی دهند.
محققان چهار قانون را معرفی کرده اند که لازم است مدیران و مصرف کنندگان را بی اطمینان از اخلاقی بودن تصمیماتشان از آنها بیرونی کنند.
1 ) قانون طبیعی : به شیوه ای عمل کنید که انتظار دارید دیگران نسبت به شما آنگونه عمل کنند.
2 ) اخلاق حرفه ای : فقط اقدام به انجام کارهایی که توسط گروه، مناسب درنظر گرفته شده بنمایند.
3 ) دستور مطلق کانت : به گونه ای عمل کنید که عمل انجام شده تحت شرایط خاص قانون عمومی رفتار برای همگان در همان شرایط باشد.
4 ) تست تلویزیون : همیشه از خود سوال کنید که آیا توضیح این مطلب برای همگان در تلویزیوم برایم راحت خواهد بود؟
چهارچوب سازماندهی رفتار مصرف کننده :
همانطور که در شکل نشان داده شده است مدل رفتار مصرف کننده 5 مؤلفه ی اصلی دارد که عبارتند از :
1 ) واحد خرید ؛
2 ) فرآیندهای مبادله ؛
3 ) راهبرد بازاریاب ؛
4 ) تأثیرگذران فردی ؛
5 ) تأثیرگذران محیطی.
در این الگو واحد خرید از طریق مبادله به بازاریاب متصل می شود که این واحد خرید می تواند از یک فرد، خانواده، سازمان و .... که برای خرید تصمیم گیری می کنند تشکیل شده باشد. بازاریاب نیز می تواند یک شرکت که کالا و خدمات عرضه می کند و یک موسسه دولتی و .... باشد بازاریاب سعی می کند تا با ایجاد مبادله از طریق راهبردهای بازاریابی بتواند از مصرف کننده برای یک دوره ی طولانی و در راستای اهداف سودآور استفاده نماید. راهبرد بازاریابی با مشخص کردن اهداف بخش بندی بازار، تعیین مووقعیت کالا، آمیخته ی بازاریابی به اجرا در می آید. برای اجرای اهداف بخش بندی بازار و تعیین موقعیت کالا بازاریاب راهبر آمیخته بازاریابی را ایجاد می کند. سپس برای ایجاد این راهبرد بازاریاب تحلیل محیطی را به منظور شناخت اثرات احتمالی تاثیرگذارنده های محیطی انجام می دهد برای این کار از تحقیقات بازار استفاده می کند. مدیران براساس تحلیل محیطی و تحقیقات بازار راهبردهای تعیین موقعیت و متمایز سازی را که از طریق مرحله ی آمیخته بازاریابی اجرا می شود ایجاد می کنند. این مدل واحد خرید را به عوامل موثر فردی و عوامل تاثیرگذار محیطی پیوند می دهد عوامل موثر فردی، عوامل روان شناختی تاثیرگذار بر افراد درگیر در اکتساب، مصرف و کنارگذاری کالا و خدمات و تجربیات می باشد و تاثیرگذارهای محیطی نشان دهنده ی عواملی هستند که از خارج از فرد بر مصرف کنندگان، واحدهای تصمیم گیرنده و بازاریان اثر می گذارد.
فصل دوم : رفتار مصرف کننده و مدیر بازاریابی :
پنج حوزه ی کاربرد مدیریتی مفاهیم مربوط به رفتار مصرف کننده عبارتند از :
کلمه ی اختصاری PERMS ( تعیین موقعیت، تحلیل محیطی، تحقیقت بازار، آمیخته ی بازاریابی و بخش بندی )
1 ) تعیین موقعیت کالا : هدف از تعیین موقعیت محصول، تحت تاثیر قرار دادن تقاضا از طریق محصول با خصوصیات خاص یعنی (ویژگی های مارک) و ایجاد تصویر ذهنی روشنی می باشد که آن را از رقبایش متمایز می کند. متمایز سازی محصول فرآیند پردازش آمیخته ی بازاریابی به منظور تعیین موقعیت محصول به شیوه ای که مصرف کننده تفاوت معناداری بین مارک و رقبای آن ادراک کند.
رفع راهبرد برای تعیین موقعیت می توان به کار برد :
الف ) یک رویکرد تعیین موقعیت خاص شرکت به دنبال ایجاد پیوندهای قوی در ذهن مصرف کنندگان بین محصول، برخی ویژگی های کلیدی و مزیت ها می باشد. به ویژه رهبران بازار سعی در برقراری پیوندهایی به منظور خلق تصویر ذهنی و قوی از محصول دارند در این رویکرد اگرچه به طور مشخص اشاره ای به مارک های دگیر نمی شود. با این حال هدف متمایز کردن ویژگیهای مارک موردنظر از رقباست.
پراکتر و گمبل با خمیردندان کرست از طریق خلق تصویر ذهنی یک مبارز قوی در برابر فساد دندان به طور موثری این کار را انجام دادند.
ب ) رویکرد دوم برای تعیین محصول اغلب توسط مارکهایی که رهبران بازار نیستند به کار برده می شود در این رویکرد مارک درجه دوم سعی می کند تا خود را در ارتباط با رهبر بازار تعیین موقعیت نماید در تعیین موقعیت رقابتی هدف تأکید بر ویژگی های مارک موردنظر در ارتباط با مارک رهبر بازار می باشد در این رویکرد شرکت اغلب از تبلیغات مقایسه ای استفاده می کند. مثل شرکت پپسی کولا که نوشابه خود را به عنوان محصولی درجه یک برای افراد سنت شکن تعیین موقعیت کرد و این تبیلغ پپسی کولا تعیین موقعیت این مارک در برابر کوکاکولا می باشد. یعنی به طور غیرمستقیم بیان می کند که افراد سنتی کوکاکولا می خورند.
نقشه ادراکی :
یکی از مشکلات اساسی در بازاریابی ارزیابی جایگاه برند است. شاید بیشترین روش استفاده شده در خصوص این مساله کشیدن نقشه های ادراکی می باشد، نقشه های ادراکی به دنبال نمایش چگونگی تعیین موقعیت مارک مختلف نسبت به یکدیگر از طریق مصرف کنندگان برروی نموداری که محورهای آن از ویژگی های محصول شکل گرفته است می باشد.
یکی از مزایای تهیه نقشه های ادراکی توانایی شناسایی این موضوع است که آیا مصرف کنندگان یک محصول را از محصول دیگر متمایز می کنند، شرکت ها از اینکه مصرف کنندگان می توانند یک مارک را از مارک های دیگر متمایز کنند سود می برند زیرا تمایز محصول به ارزش متصور محصول می افزاید برای مثال در حوزه ی قیمت گذاری، تمایز بین مارک ها این اجازه را می دهد تا شرکت بتواند برای محصول به خصوص خود اضافه بهایی اعمال کنند.
2 ) تحلیل محیطی (بخش دوم PERMS ) :
شامل ارزیابی نیروهای خارجی می شود که بر شرکت و مشتریان اثر داشته و فرصت ها و تهدیدهایی را ایجاد می کند، در سازمان های بزرگ انجام وظیفه ی تحلیل محیطی ممکن است در واحدهای تحقیقات بازار و یا در گروه برنامه ریزی راهبردی صورت گیرد. در سازمان های کوچک مقام مسئول کل اجرایی و اعضای کلیدی امور سادتی تحلیل را انجام می دهند. یک شرکت باید بتواند به طور مستر مؤلفه های محیط خارجی مصرف کننده را کنترل نماید. یکی از اهداف تحلیل گران پیش بینی تغییرات آینده در محیط است که بر رفتار مصرف کننده تاثیر می گذارد و بررسی چگونگی تاثیر این تغییرات محیطی بر رفتار مصرف کننده.
این مولفه ها عبارتند از محیط های جمعیتی، اقتصادی، طبیعی، فن آورانه، سیاسی و فرهنگی.
1 ) جمعیتی : تغییرات جمعیت و ارزش های فرهنگی مربوط به گروههای متفاوت نفوس براساس عواملی از قبیل سن، جنسیت، درآمد، تحصیلات و قومیت و جغرافیا.
2 ) اقتصادی : محیط اقتصادی شامل منابع پولی، طبیعی و انسانی می شود که بر رفتار افراد و گروهها اثر می گذارد محیط اقتصادی در سطوح محلی، ملی و بین المللی الگوهای مصرف میلیون ها انسان را تحت تاثیر قرار می دهد. یکی از حوزه های علم اقتصاد به نام اقتصاد رفتاری، ارتباط خاصی با رفتار مصرف کننده دارد، علم اقتصاد رفتاری مطالعه ی تصمیمات اقتصادی که از طریق مصرف کنندگان فردی اتخاذ می شود و علل رفتاری این تصمیمات اقتصادی می باشد. این محیط به طور کلی شامل عوامل موثر بر تمایلات اقتصادی مصرف کننده و الگوهای پس انداز و مخارج می باشد.
3 ) طبیعی : خصوصیاتی از محیط طبیعی که برای بازاریان دارای اهمیت است شامل انواع مواد خام موجود، آلودگی، ترس مصرف کننده از بیماری های مرگبار و تغییرات جوی مثل طوفان و خشکسالی می باشد که بر رفتار مصرف کننده تاثیر می گذارد به طور مثال کمبود مواد خام مثل نفت به طور چشمگیری بر روی قیمت محصولات تاثیرگذار بوده و باعث تغییر الگوی خرید مصرف کنندگان می شود.
4 ) فن آوری : تغییرات فن آوری تاثیر چشمگیری بر شیوه ی زندگی مصرف کنندگان داشته و همچنین می تواند یک منبع مهم ایده های محصول جدید باشد. مثل تلویزیون، رادیو، کامپیوتر، هواپیما و اتومبیل که تغییرات زیادی را در زندگی مصرف کنندگان به وجود آورده اند.
5 ) سیاسی : اثر قوانین و مقررات بر مصرف کنندگان
6 ) فرهنگی شامل : شعائر مذهبی، ارزش ها، قواعد اخلاقی سنن و هنجارهای یک فرهنگ و نحوه ی تاثیر آن بر رفتار مصرف کننده می باشد.
3 ) تحقیقات بازار :
تحقیقات بازار را می توان به عنوان تحقیقات کاربردی در مورد رفتار مصرف کننده به منظور تهیه اطلاعات برای مدیریت در رابطه با عواملی که بر اکتساب، مصرف و کناره گذاری کالا، خدمات و ایده ها توسط مصرف کنندگان موثر هستند تعریف کرد. بسیاری از مقیاس ها و ابزارهای اندازه گیری که توسط پژوهشگران بازار مود استفاده قرار می گیرند به وسیله پژوهشگران رفتار مصرف کننده تهیه می شود این ابزارها برای سنجش بسیاری از موضوعات مثل توجه به تبلیغات، فرآیند تصمیم گیری، رضایت مشتری و .... مورد استفاده قرار می گیرد.
4 ) گسترش آمیخته ی بازاریابی :
گسترش آمیخته ی بازاریابی مستلزم گسترش و هماهنگی فعالیت های مرتبط با محصول و ارتقاء، قیمت گذای و توزیع آن می باشد.
این کاربردها در بخش های جداگانه ای ذیل بررسی می شوند :
تولید آزمایشی محصول :
این کتاب از واژه ی محصول برای اشاره به کالا، خدمات، مکان ها، سازمان ها، آراء و حتی مردم استفاده می کند به طور مثال محصول مبارزه سیاسی و کاندیدا عقایدش می باشد. اصول رفتار مصرف کننده در چهار حوزه ی جداگانه فرآیند تولید محصول جدید به کار گرفته می شود :
1 ) شکل گیری ایده : عواملی مثل تحلیل نگرش مصرف کننده تغییرات در شیوه ی زندگی، عوامل موقعیتی، خرده فرهنگها و فرهنگهای دیگر در ایجاد ایده به مدیران کمک می کند مثلاً یک شرکت می تواند از مطالعه نگرش مصرف کننده و رابطه با محصول فعلی به منظور شناسایی تمایلات مصرف کننده برای خصوصیات خاص یک محصول استفاده نماید مثل ارائه ی خمیردندان تلمبه دار که استفاده از آن راحت باشد توسط شرکت کل گیت – پالمولیو که متوجه شده بودند که مصرف کنندگان خواستار چنین خمیردندان هستند و به خاطر پرفروش بودن تهدیدی برای کرست به حساب می آمد.
2 ) آزمون مفهوم عینی : شامل امتحان مقدماتی از ایده محصول موردنظر است. مفهوم عینی محصول عبارت است از هدف خاص مصرف کننده که شرکت از طریق ایده محصول موردنظر سعی دربر آورده کردن آن دارد برای مثال مفهوم عینی محصول در مورد رایانه شخصی جدید احتمالاً ساخت نوعی کامپیوتر است که استفاده از آن راحت، قابل حمل و قدرتمند و ارزان قیمت باشد.
3 ) تولید آزمایشی محصول : بعد از تعیین اینکه آیا مصرف کنندگان مفهوم عینی محصول را به عنوان اهداف مدیریتی دریافته اند یا خیر، شرکت می تواند تولید آزمایشی محصول را شروع کند در این مرحله نمونه های اولیه تولید، نام گذاری و بسته بندی می شود.
4 ) محک بازار : بعد از مرحله تولید آزمایش یک محصول اغلب به مرحله ی محک بازار راه یدا می کند و محک بازار به این دلیل انجام می گیرد تا به وسیله ی توزیع محدود محصول هرگونه مشکلات بالقوه در مورد آن مشخص شود و همچنین از نظر آمیخته بازاریابی مورد امتحان قرار گیرد. در این مرحله عواملی چون واکنش های عاطفی و قصد خرید مصرف کنندگان و رضایت بعد از خرید و وفاداری نیز مورد بررسی قرار می گیرد.
راهبرد ارتقاء :
شامل مؤلفه هایی است که عبارتند از : تبلیغات، فروش شغلی، ارتقاء فروش و روابط عمومی، که مفاهیم رفتار مصرف کننده برای هر یک از این مولفه ها کاربرد دارد :
کاربردهای مربوط به تبلیغات و فروش شخصی :
هنگام تهیه موضوعات تبلیغاتی تفکر در مورد ایده ها، تصاویر ذهنی و احساساتی که یک ذهن خلاق در یک موسسه تبلیغاتی باید در مصرف کنندگان ایجاد کند مصادیق مربوط به تبلیغات و فروش شخصی مفید است، یک شیوه برای ایجاد مفاهیم در موضوع تبلیغات، تحلیل انگیزش ها و و ویژ
ی های روان نگاشتن ما را هدف می باشد و خصوصاً برای محصولات تلفنی مثل عطر و سیگار بیان موضوع و تصویر ذهنی از محصول حیاتی است. مثل تبلیغات قورباغه و مارمولک برای نوشابه ی باد و نیرو توسعه یک رقابت تبلیغاتی براساس شناخت ویژگی های جمعیتی و روان نگاشتی بازار هدف می باشد و هدف تحت تاثیر قراردادن نسلی نیست که پس از 1964 متولد شده اند و این نوع آگهی برایشان جذاب می باشد. و عامل دیگر این است که بررسی نگرش مصرف کننده نیز باید برای تبلیغ کنندگان مهم باشد و بنابراین باید خصوصیاتی را که از نظر بازار هدف با اهمیت تر هستند شناسایی کنند و در این زمینه اطلاعات کافی داشته باشند.
کاربردهای مربوط به ارتقاء فروش :
ارتقاء فروش به عنوان تمام فعالیتهای ارتقای مکمل که برای آگهی و فروش شخصی صورت می گیرد تعریف شده است و شامل : ارائه بروشور محصول از طریق نامه های مستقیم به مصرف کنندگان ایجاد تشویق در عامل فروش، استفاده از موقعیت خرید و ایجاد مشوق در مصرف کننده می باشد و اصول رفتار مصرف کننده همچنین در ایجاد مشوق های فروش شامل معاملات بدون قیمت، آزمایش نمونه، مسابقات، استفاده از جایزه، تخفیف ها، استفاده از مالابرگ و غیره که در مقابل خرید کالا به خریدار داده می شود تاثیر دارد.
روابط عمومی :
حوزه ی وسیعی است که بر رویارویی شرکت و مصرف کنندگان تمرکز دارد و شامل موارد زیر است :
1 ) مدیریت پخش اطلاعات مربوط به شرکت ؛
2 ) رسیدگی به سوالات و شکایات مشتریان.
مدیر روابط عمومی بای به اثرات پخش اطلاعات منفی در خصوص شرکت و محصولاتش توجه داشته باشد چون اطلاعات منفی نسبت به اطلاعات ثبت تاثیر بیشتری بر مصرف کنندگان دارد و هنگام برنامه ریزی فعالیت های روابط عمومی مدیر باید به نحوه ای که مردم منبع اطلاعات و پیام ارسالی را دریافت می کنند توجه نماید.
کاربردهای مربوط به قیمت گذاری و توزیع :
یکی دیگر از حوزه های به کارگیری اصول رفتار مصرف کننده در قیمت گذاری پیش بینی تاثیرات احتمالی تغییر قیمت بر مصرف کنندگان می باشد. مصرف کنندگان زمانی متوجه تغییر قیمت می شوند که تغییر از سطح آستانه بزرگتر باشد و در هنگام کاهش قیمت، باید به قدری کاهش یابد که مصرف کننده متوجه آن شود اما در هنگام افزایش قیمت، این افزایش باید به گونه ای باشد که نصرف کننده متوجه این تفاوت نشود.
و در مورد توزیع هم این نکته وجود دارد که میزان درگیرشدن مصرف کنندگان در رفتار جستجو بر شدت فعالیتهای توزیع شرکت تاثیر گذار است. وقتی یک محصول در شرایط درگیری ذهنی پائین خریداری می شود رفتار مصرف کننده در رفتار جستجوی قبل از خرید کالا ضعیف است پس شرکت برای فروش چنین محصولاتی باید همیشه آنها را در دسترس قرار دهد و در اغلب بازارهای خرده فروشی عرضه کند تا هر وقت نیازی احساس شد بتوانند آن را برآورده کنند.
5 ) بخش بندی بازار :
بخش بندی بازار به عنوان تقسیم بازار به زیر مجموعه های متمایز از مشتریان که نیازها و خواسته های یکسان دارند و می توان با آمیخته بازار متفاوت به هر یک از آنها دست یافت اطلاق می شود. مبانی بخش بندی بازارهای مصرفی به صورت زیر می باشد :
1 ) خصوصیت شخصی : این خصوصیات که براساس آن بازارها می توانند شکل بگیرند به چهار دسته تقسیم می شود. خصوصیات جمعیتی، رفتار مصرفی و روان نگاشتی و شخصی تقسیم می شود :
الف ) جمعیتی :
این خصوصیات شامل سن، جنسیت، درآمد، مذهب، وضعیت تأهل، تحصیلات، شغل و غیره می باشد و این خصوصیات دو کاربرد مهم دارند یکی اینکه مثلاً با استفاده از ترکیب تحصیلات، شغل و درآمد می توان طبقه ی اجتماعی افراد را مشخص نمود و یا اینکه با استفاده از ترکیب سن، وضعیت تأهل و تعداد فرزندان.
مرحله ی چرخه ی زندگی خانواده را تهیه کرد همچنین در شناسایی فرهنگ ها و خرده فرهنگها به مدیر بازاریابی کمک می کنند و کاربرد دیگر تینکه به طور مثال یک شرکت می تواند برای تقسیم بندی مصرف کنندگانش به زیاد، متوسط و کم مصرف از اطلاعاتی مثل سن، جنسیت و تحصیلات، درآمد و مکان جغرافیایی استفاده کند که این روش برای شرکت مقرون به صرفه خواهد بود.
ب ) رفتار مصرفی شامل :
1 ) کشش تقاضا : مثلاً مشتریانی که دارای کشش قیمت هستند و با تغییرات قیمت، خریدشان به میزان قابل توجهی تغییر می کند.
2 ) منافع طلب شده : یعنی بازار براساس مزیت مطلوب مصرف کنندگان تقسیم می شود مثلاً یکی از مزایایی که مصرف کنندگان به دنبال آن هستند غذاهایی است که چربی و کالری کمی دارد.
3 ) نرخ مصرف : شرکت توسط تحقیقات بازار کسانی را که از محصولات یا خدماتش کم، متوسط یا زیاد استفاده می کند شناسایی می کند.
4 ) وفاداری به مارک : مدیر ممکن است برای بخش مندی براساس میزان وفاداری گروه های مصرف کننده به یک مارک، تصمیم گیری کند.
5 ) سایر موارد مثل موقعیت کاربر، کاربرد رسانه ها.
ج ) خصوصیات روان نگاشتی :
علم روان نگاشتی اشاره به تحلیل شیوه های زندگی، فعالیت ها و نظرات مصرف کنندگان دارد.
د ) خصوصیات شخصیتی :
شخصیت به الگوهای مشخصی از رفتار شامل احساسات، افکار و هیجانات که چگونگی واکنش هر شخصی به موقعیتهای زندگی اش را توصیف می کند اشاره دارد. براساس خصوصیات شخصیتی هر بخش بازاریاب به طراحی پیام های ارتقاء و راهبرد توزیع و قیمت گذاری که بیشترین تاثیر را داشته باشند می پردازد، خصوصیات شخصیتی شامل موارد زیر است :
1 ) نیاز به شناخت ؛
2 ) تحمل ابهام ؛
3 ) تمایل به پذیرش ریسک ؛
4 ) پیوند در برابر جدایی.
2 ) وضعیت :
موقعیت مصرف کننده شامل عوامل وقتی محیط که زمینه را برای وقوع فعالیت مصرف کننده در یک زمان و مکان مشخص فراهم می نماید می شود. مثلاً پوشاک و کفش باید براساس محیط فیزیکی تولید شوند (آب و هوای گرم یا سرد، آفتابی یا بارانی).
الف ) نعریف وظیفه ؛
ب ) حالت های پیشین ؛
ج ) زمان ؛
د ) محیط فیزیکی ؛
هـ ) محیط اجتماعی.
3 ) جغرافیا :
برای بسیاری از کالا و خدمات یک مبنای مهم برای بخش بندی جغرافیا است. مدیران می تواممد بازارها را از نظر منطقه، اندازه شهرها، بخش ها و یا حتی بلوک های سرشماری بخش بندی کنند و عوامل دیگری هم موثر هستند که شامل موارد زیر می باشند :
الف ) مرزهای محلی ؛
ب ) نواحی ؛
ج ) مرزهای ایالتی ؛
د ) شهری / روستایی ؛
هـ ) کدپستی / منطقه سرشماری.
4 ) فرهنگ و خرده فرهنگ ها :
فرهنگ می تواند به عنوان روش زندگی مردم در یک جامعه تلقی شود و در مقابل یک خرده فرهنگ به عنوان بخش فرعی از یک فرهنگ ملی به حساب می آید. برای مثال کشورهای مختلف فرهنگهای متفاوتی دارند و در درون هر یک از این فرهنگها، خرده فرهنگهای بی شماری وجود دارد در بازاریابی بین المللی فرهنگ به عنوان یک متغیر بخش بندی استفاده می شود. یک شرکت ممکن است یک محصول را برای گروههای قومی که به دقت انتخاب شده اند تولید و ارتقاء دهد.
بخش بندی بازارهای تجاری :
یک سیستم با اهمیت به نام سیستم طبقه بندی صنعتی امریکای شمالی (NAICS) برای طبقه بندی موسسات و شرکت های تجاری که یک نوع محصول را تولید، شناسایی و طبقه بندی می کنند وجود دارد. این سیستم به بازاریان صنعتی برای شناسایی مشتریان جدید، توان بازار و تعیین گروههای از شرکت که دارای نیازها و خدمات یکسانی هستند کمک می کند.
دو روش برای بخش بندی بازارهای صنعتی وجود دارد :
1 ) شناسایی مبانی مکان :
بخش بندی مکان، گروههای از شرکت ها را که دارای سازمان خرید مشابه هستند و با موقعیت های خرید مشابه مواجه می شوند شناسایی می کند. که برای این نوع بخش بندی تعدادی از مبانی مکان وجود دارد که عبارتند از :
1 ) خصوصیات سازمان خرید :
- اندازه ؛
- موقعیت جغرافیایی ؛
- نرخ مصرف ،
- ساختار خرید.
2 ) خصوصیات موقعیت خرید :
- نوع موقعیت خرید ؛
- مرحله ی فرآیند تصمیم گیری ؛
3 ) کاربرد محصول :
- کد NAICS ؛
- در خدمت بازار هدف.
2 ) شناسایی مبانی فرد :
شناسایی خصوصیات واحدهای تصمیم گیرنده در هر یک از بخش های کلان مبنایی برای بخش بندی است. این رویکرد شامل شناسایی ویژگی های محصول و تولید کنندگان می باشد.
فصل سوم : درگیری ذهنی و ادراک
پردازش اطلاعات توسط مصرف کننده :
یعنی فرآیندی که از طریق آن مصرف کنندگان با اطلاعات مواجهه می شوند، به آن توجه می کنند، آن را می فهمند در ذهن خود حفظ می کنند و سپس آن را برای استفاده آتی بازیابی می کنند. یکی از مشکلاتی که بازاریان با آن برخورد می کنند ودار کردن مصرف کننده به دریافت، درک و به خاطر آوردن اطلاعات مربوط به یک کالا و یا خدمات می باشند و چون ملیون ها دلار ممکن است صرف انجام تبلیغات می شود اما مصرف کننده در معرض آن قرار نگیرد و آن را درک نکند در نتیجه کل سرمایه آنها به هدر خواهد رفت.
شرکت ها از طریق اطلاعاتی که توسط تبلیغات ارسال می کنند مفاهیم را به مصرف کنندگان انتقال می دهند. این اطلاعات توسط حواس بینایی، شنوایی، چشایی، بویایی و لاسمه دریافت می شود.
مدل پردازش اطلاعات مصرف کننده :

سه عامل ادراک، میزان درگیری ذهنی مصرف کننده و حافظه بر پردازش اطلاعات تاثیر گذار هستند.
1 ) ادراک : فرآیندی که از طریق آن افراد در معرض اطلاعات قرار می گیرند و شامل سه مرحله است:
- مواجهه : مصرف کنندگان اطلاعات را از طریق حواسشان دریافت می کنند.
- توجه : مصرف کنندگان بر محرک تمرکز می کند و ظرفیت خاصی برای پردازش آن درنظر می گیرند.
- متهم : اطلاعات موجود را ساماندهی کرده و آن را تفسیر می کنند.
2 ) میزان درگیری ذهنی مصرف کننده : میزان درگیری مصرف کننده تا آن اندازه است که یک فرد از مرحله مواجهه به مرحله ی توجه و مرحله نهم از ادراک می رسد.
3 ) کارکرد حافظه : حافظه به هدایت فرآیندهای مواجهه و توجه برای پیش بینی محرک هایی که ممکن است با آنها روبرو شوند کمک می کند و نیز با ایجاد فضایی برای شناخت مصرف کنند نسبت به محیط به مرحله ی فهم نیز کمک می کند.
درگیری ذهنی مصرف کننده :
درگیری ذهنی مصرف کننده به عنوان اهمیت شخصی متصور یا علاقه مرتبط با اکتساب، مصرف و کنارگذاری کالا، خدمات یا ایده تعریف می شود. هرچه قدر میزان درگیری ذهنی افزایش یابد انگیزه ی بیشتری برای توجه و فهم اطلاعاتی که در خرید محصول مهم است وجود خواهد داشت.
عوامل موثر در میزان درگیری ذهنی :
- نوع محصول موردنظر ؛
- خصوصیات ارتباطی که توسط مصرف کننده دریافت می شود ؛
- خصوصیات موقعیتی که مصرف کننده در آن به فعالیت می پردازد. مثلاً اگر برای یک شخص مهم قصد خرید دارد درگیری ذهنی افزایش می یابد ؛
- شخصیت مصرف کننده.
انواع درگیری ذهنی مصرف کننده :
2 نوع درگیری ذهنی وجود دارد :
1 ) درگیری ذهنی موقعیتی : که در یک دوره ی زمانی کوتاه اتفاق می افتد و با موقعیت شخصی مثل نیاز به تعویض یک محصول خراب (مانند اتومبیل) مرتبط است ؛
2 ) درگیری ذهنی پایدار : که بیانگر یک تعهد طولانی و مرتبط با طبقه ی محصول است و وقتی به وجود می آید که مصرف کننده هر روز به آن محصول موردنظر فکر کند.
از ترکیب این دو نوع درگیری ذهنی واکنش های درگیری ذهنی به وجود می آید که به میزان پیچیدگی پردازش اطلاعات و موضوع تصمیم گیری مصرف کننده بستگی دارد. هر قدر میزان درگیری ذهنی افزایش یابد آنها پردازش اطلاعات را به طور عمیق تری انجام می دهند و باعث یک افزایش کلی در سطوح انگیختگی می شود و مصرف کنندگان را به سمت فرآیند تصمیم گیری گسترده تری سوق می دهد.
مرحله ی مواجهه :
این مرحله نخستین مرحله در راه پردازش از اطلاعات می باشد، با مواجهه ی اطلاعات ارگان های حسی مصرف کننده شروع به فعالیت نموده و کل مکانیسم پردازش اطلاعات می تواند کار خود را آغاز کند. یکی از خصوصیات این مرحله گزینشی بودن آن است که از طریق آن مصرف کننده تصمیم میگیرد که آیا خود را در معرض اطلاعات قرار بدهد یا خیر. هرگاه میزان درگیری ذهنی افزایش یابد احتمال بیشتری وجود دارد که مصرف کنندگان خود را در معرض اطلاعات قرار دهند.

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله 40   صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید

دانلود مقاله ریشه جرم نوجوانان و جوانان در خانواده

اختصاصی از اس فایل دانلود مقاله ریشه جرم نوجوانان و جوانان در خانواده دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

مقدمه:
در مطالعه علل رفتار مجرمانه همیشه باید عوامل چندگانه موجد جرم و تاثیر متقابل آنها را در یکدیگر مورد نظر قراردهیم. برحسب مورد ممکن است تاثیر یکی از این عوامل از عامل دیگر بیشتر باشد، ولی هیچ گاه یک عامل واحد، علت کلیه رفتارهای مجرمانه نیست.
در بزهکاری، عوامل اجتماعی و روانی هردو بر یکدیگر اثر میگذارند و با یکدیگر همبستگی دارند. عوامل دسته اول در محیط وجود دارد و فرد را تحت تاثیر قرار میدهد. عوامل دسته دوم نیز در درون شخصیت موجود است و در مقابل محیط واکنش نشان میدهند و روشن است که از لحاظ کیفیت و کمیت، تغییر پیدا میکنند و ممکن است به صورتهای بیشمار با یکدیگر ترکیب یابند.
انسان ممکن است از سه راه به انجام فعالیت های مجرمانه وادار شود:
۱- وقتی تمایلات ضد اجتماعی در معرض نفوذ عوامل جرم زا قرار گیرد و تحت تاثیر این عامل، بیشتر برانگیخته شود.
۲- وقتی در شخص به علت احساس گناه عمیق که در اثر افعال قبلی او به وجود آمده، یک میل شدید برای مجازات شدن بوجود آمده باشد.(یعنی از طریق ارتکاب جرم جدید ، برای خود مجازات تهیه میکند)
۳- شخصی که از لحاظ عاطفی، احساس ضعف و عدم اطمینان میکند، ممکن است برای مخفی داشتن این احساس، روحیه‌ای دفاعی و پرخاشگر در خود به وجود آورد.
در پیدایش عمل مجرمانه باید سه عامل را در نظر گرفت:
۱- تمایلات مجرمانه(ت)
۲- وضعیت کلی(و)
۳- مقاوت ذهنی و عاطفی شخص در مقابل وسوسه(م)
که ماحصل آن فرمول و قانون چگونگی پیدایش یک عمل مجرمانه است:
(عمل مجرمانه حاصل جمع تمایلات مجرمانه شخص به اضافه وضعیت کلی او تقسیم بر میزان مقاوت او است.)
تمایلات مجرمانه شخص و مقاومت وی در مقابل آنها ممکن است به عملی ضد اجتماعی یا مجرمانه منجر شود، و یا به صورت رفتاری که مورد تایید اجتماع است درآید، و این امر بستگی به آن دارد که از تمایلات مجرمانه و مقاومت ،کدامیک قویتر باشند.
همه افراد دارای تمایلات و ضد تمایلاتی هستند. عمل مجرمانه تنها وقتی ممکن است روی دهد که مقاومت شخص کافی نباشد و نتواند فشار تمایلات مجرمانه و وضعیت خاص را تحمل کند.
مشکلترین کار، تشخیص میزان مقاومتی است که شخص ممکن است در موقعیت های خاص در مقابل ارتکاب جرم داشته باشد. مقاومت دارای ریشه های عاطفی، فکری و اجتماعی است و این سه عامل با تشکیل فراخود و رابطه آن با خود، و موقعیت شخص، ارتباط نزدیکی دارد. وقتی شخص از یک بیماری روانی که ریشه جسمانی دارد رنج ببرد، مسلم است که مقاومت عاطفی و جسمانی او کمتر خواهد بود.
عامل اصلی در مقاومت، فراخود یا به زبان عامیانه وجدان است زیرا فراخود،خود را مورد تهدید قرار میدهد و به آن دستور میدهد که فقط مرتکب اعمال خوب شود.
بدین ترتیب وقتی شخصی مرتکب جرم میشود، احساس گناه میکند، در صورتی که وقتی عمل خوبی انجام میدهد، احساس رضایت و خوشی میکند.
نقش خانواده:
خانوده کوچکترین واحد اجتماعی است که بوسیله ازدواج زن و مرد تشکیل می شود و با تولد فرزندان تکامل می‌یابد.
اهمیت زندگی خانوادگی برای کودکان به مراتب از افراد بالغ بیشتر است. چراکه در اینجا است که کودک اولین تجربیات خود را در زیستن با دیگران می آموزد. در محیط خانواده است که پایه رشد و فعالیت های آینده کودک گذاشته میشود.
اینکه در روابط ما با سایرین عشق و محبت حکمفرما است یا خصومت و نفرت، تا حد بسیار زیادی به تربیت خانوادگی بستگی دارد.
اصولا کلیه رفتارهای دوران نوجوانی، جوانی و بالاتر، چه اجتماعی باشد ویا ضد اجتماعی، در نتیجه تجربیات گذشته به وجود می آید و با توجه به این تجربیات است که میتوان این حالات و رفتارها را توجیه کرد.
بزهکاری در کودکان و نوجوانان هرچند می تواند به عوامل بسیار، ازجمله مشکلات فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و… وابسته باشد. امّا در گام نخست این خانواده است که کودک را به مسیر صحیح هدایت می کند یا بستر گناه و جرم و انحراف را برای او مهیا می سازد. انسان به دلیل ویژگی اجتماعی بودن خود از بدو تولد تحت تأثیر افکار، عقائد و رفتار اطرافیان قرار می گیرد و بعدها به تقلید از این رفتارها و گفتارها، الگوهایی را که به نحوی در ارتباط با او هستند سرمشق رفتاری خود قرار خواهد داد.
خمیرمایه مولفه های اصلی شخصیت متعادل و پویا یا متزلزل و آسیب پذیر کودکان و نوجوانان در کانون خانواده و در سایه تعامل مطلوب با والدین، به ویژه مادر، شکل میگیرد.
پیامبر اسلام، حضرت محمد (ص) در تاکید بر اهمیت دوره های مختلف رشد و تحول شخصیت فرزندان، به ویژه هفت سال اول زندگی، فرموده اند: فرزند در هفت سال اول زندگی “محبت پذیر است”، در هفت سال دوم “آموزش پذیر است” و در هفت سال سوم حیات خود ” مشورت پذیر است”.
ویژگی های زیستی و روانی- اجتماعی کودکان در سالهای اولیه رشد (هفت سال اول حیات) بگونه ای است که بیشترین تعلق خاطر را به پدر و مادر دارند و میخواهند همواره همه وجود پدرو مادر خود را در قبضه مهر خود داشته باشند. از همین رو زیباترین و موثرترین روش پرورش فرزند در این دوران، حاکمیت مهر و محبت وسیطره عاطفی کودک بر پیکره شخصیت پدر و مادر است.
بنابراین محرومیت های عاطفی، تنبیه، اعمال رفتارهای خشونت آمیز با کودک و تحمیل آزردگی ها وناکامی های مکرر بر احساس فرزندی با شاکله محبت پذیر، میتواند آسیب های اجتماعی همراه داشته باشد.
گزل، پدر روانشناسی کودک میگوید: شخصیت کودک در پنج، شش سالگی نسخه کوچکی از جوانی است که بعدا خواهد شد.
کودکانی که از مهر و محبت پدری و مادری محروم مانده و عموما در عین برخورداری از نعمت پدر و مادر، دچار بد سرپرستی شده اند و به گونه ای که انتظار میرود از تعامل عاطفی خوشایند و دوست داشتنی با والدین بهره مند نمیشوند، با دنیایی از نگرانی و ناکامی، بی انگیزه و شکننده وارد مدرسه میشوند.
تصویر یک زندگی…
۲۵ سال پیش “محمد بیجه” در خانواده ای به دنیا می‌آید که فقر فرهنگی همراه با فقر اقتصادی و محرومیت عاطفی بر آن حاکم بوده است. مادر وی مریض و پریشان حال بود و پدرش عصبی مزاج، مستبد، دیکتاتورمنش، تنبیه گر و شاغل در کوره‌های آجر پذیری.
“بیجه” در اوایل سنین کودکی، مادرش را از دست میدهد، از مهر و محبت مادری کاملا محروم میشود و زندگی اش با پدر نامهربان و خشن ادامه میابد. پدر، بعد از چند صباحی، بدون توجه به احساسات فرزندان نسبت به جایگاه مادر و نظر فرزندان، همسر دیگری برای خود بر‌می گزیند و بدین ترتیب اولین رگه های به وجود آمدن عقده های روانی و ناامنی درونی در وی ریشه میگیرد.
زن دیگری به جای مادر وارد خانه میشود، اما بچه ها نه تنها احساس خوشایندی نسبت به او ندارند بلکه حضور وی در خانه را در نمادی از نامادری نامهربان پنداشته که غاصبانه جای مادر آنها را میخواهد بگیرد.
در همین رابطه ذکر خاطره از زبان بیجه قابل تامل است: ” حدودا هفت ساله بودم و خیلی از شبها و روزها با خاطره مادرم سپری میکردم. همیشه عکسی از مادرم به همراه داشتم، یکروز از مدرسه که برگشتم چشمم به شناسنامه نامادری ام افتاد، از دیدن عکس او ناراحت شدم و یاد چهره مظلوم مادرم افتادم، بلافاصله عکس نامادری ام را کندم و عکس مادر را چسباندم. پدرم وقتی آنروز فهمید آنقدر مرا با مشت و لگد و زنجیر و شلنگ کتک زد که احساس کردم مرده‌ام، البته ای کاش میمردم و نمی ماندم”
کودکی که دوران “محبت پذیری” خود را پشت سر میگذارد، به خاطر یک شیطنت بچه گانه که منشا اصلی آن هم خلا عاطفی است، زیر ضربات شدید و شلاق های بیرحمانه پدر، با تحمل دردهای جانکاه، در مرز جان دادن قرار میگیرد. این واقعه زمینه‌های اولیه سخت ترین عقده های روانی را در وی بارور میکند و با چند تجربه تلخ دیگر در موقعیت های مختلف بر شدت آن افزوده میشود.
بیجه با خلا شدید عاطفی و عقده شدید روانی، ناامنی درونی و اضطراب فراوان پای به مدرسه میگذارد. وی اگرچه دارای هوش بالای متوسط و حافظه فوق العاده ای بود، به خاطر نابسامانی خانوادگی و عدم حمایت پدر، بیش از پنجم ابتدایی را نمی گذراند و زودهنگام به کارهای نه چندان مناسب گماشته میشود.
وی با دنیایی از نفرت و تنفر از پدر و کوله باری از عقده های روانی، بالاجبار از تربت حیدریه به همراه خانواده به پاکدشت که دچار فقر فرهنگی شدید است و بافتی خاص دارد، مهاجرت میکند.
” بیجه” به لحاظ وضعیت خاص روانی و اضطراب و ناامنی درونی، مهارت چندانی نداشت، لذا بعد از مدت‌ها، در حدود ۱۲ سالگی با نوجوانی دوست میشود که بر حسب شواهد دچار اضطراب و افسردگی شدید بوده است و مدت کوتاهی از رفاقت آنها نمیگذرد که تنها دوست او “خودکشی” میکند، با توجه به آنکه افراد کمرو و خجالتی به سختی دوست پیدا میکنند، این واقعه نیز ضربه عاطفی سخت دیگری بر وی وارد میکند.
در حدود ۱۸ سالگی به دختری از نزدیکان علاقمند میشود، اما علاقه و سعی او نمیتواند زمینه ازدواج آنها را فراهم کند و با ناکامی دیگری مواجه میشود و عقده های روانی او سنگین‌تر میشود.
بیجه میگوید: به پدرم گفتم شناسنامه ام را بده تا به اداره نظام وظیفه بروم و خدمت سربازی‌ام را بگذرانم تا بعدش بتوانم تصدیق رانندگی بگیرم و جایی استخدام شوم، اما پدر بی رحم و سنگدل گفت: نمیدانم شناسنامه ات کجاست و اصلا لازم نیست به سربازی بروی. بیجه در ادامه میگوید: من با کمرویی و خجالت نمیتوانم بروم ادارات و شناسنامه جدیدی بگیرم و به سربازی بروم و دیگر احساس کردم روزنه امیدی برای زنده ماندن ندارم.
آری، “بیجه” آن کودک محروم از مهر و محبت مادری و رنج کشیده از نامهربانی های پدری، آشفته از خودکشی تنها دوست همدل، ناکام از وصلت با دختر محبوب، این بار با اندیشه رفتن به سربازی با پاسخ منفی و خصمانه پدر و نداشتن شناسنامه مواجه میشود و در پی یک ناکامی دیگر، ظرفیت وجودش مملو از عقده چرکین و سر‌ریز از تنفر و نفرت میشود.
او به دلیل اضطراب اجتماعی، کمرویی شدید، ضعف در برقراری ارتباط موثر و مفید، ناتوانی در انتخاب روشی معقول و استفاده از وجود شخصی رابط برای حل مشکل، بی بهره از وجود مشاوری حاذق و مددکاری دلسوز، خود را در برابر دیوارهای بن بست زندگی میابد، اینک در این شرایط و موقعیت، بیجه نه امیدی به آینده ای روشن دارد و نه انگیزه برای ادامه حیات. وجودش پر از اضطراب و عقده های مخرب روانی است. دوران کودکی و ” محبت پذیری اش” با محرومیت ها، رنج ها و شکنجه ها سپری شده، نوجوانی اش با کارهای سخت و بیگاری های پرمشقت بی بهره از مهر و محبت خانوادگی گذشته و دوران جوانی اش با ناکامی های مکرر و انباشته شدن عقده ها همراه بوده است.
در یک نگاه، خمیرمایه شخصیت پر اضطراب “بیجه” با تاروپودی از ناکامی‌ها و عقده‌های روانی تنیده شده و پیکره وجودش به‌سان کوه آتشفشان، تهی از هرگونه عاطفه و احساس، بیرحمانه آماده انفجار است. در حقیقت، اضطراب اجتماعی و کمرویی شدید “بیجه”، نیز حاصلی است از رفتارهای خصمانه، پرخاشگرانه و دیکتاتور منشانه پدر.
آری، اندیشه و رفتار ضد‌اجتماعی، تخریب و ویرانگری، انتقام و طغیان‌گری، قتل و جنایت در این مرحله از زندگی بی سامان بیجه آغاز میگردد و او قربانیان خود را از میان کودکان معصوم، با انگیزه نابودی آنها و پریشانی خانواده هایشان و نه صرفا تجاوز، انتخاب میکند.
علت انتخاب کودکان ۲ چیز بود:
الف- به لحاظ کمرویی شدید و عدم توانایی برقراری ارتباط با همسالان یا جنس مخالف برای طعمه گیری، طعمه های خود را از میان کودکان انتخاب کرد. چراکه برقراری ارتباط با آنها ساده تر است.
ب- مشاهده بچه هایی که به خانواده ای تعلق دارند و با چهره هایی پرنشاط در کوچه و خیابان و در دشت و صحرا به بازی مشغول‌اند برای “بیجه” تداعی‌گر همه دردها و رنج‌های دوران کودکی و نامهربانی‌ها و خشونت‌های پدرش بود.
او مدتها پیش، خود را با طنابی که از ناکامی‌ها، نا‌امیدی ها و عقده‌های روانی بافته بود به دار آویخته بود، دل‌مردگی در وجودش بارز و آشکار بود و از او کالبدی از سنگ و یخ باقی گذاشته بود…
***
هیچ انسانی جانی بالفطره زاده نمیشود و اساسا واژه “جانی بالفطره” برچسبی غیر علمی و غیرمنطقی است. بدیهی است شرایط محیطی حاکم بر فرایند رشد و تحول کودکان و نوجوانان، حیات جنینی و محیط زندگی قبل از تولد و چگونگی محیط رشد و تحول بعد از تولد، ممکن است زمینه مستعدی باشد برای برخی آسیب پذیری های فردی و کژروی های اجتماعی،چراکه اغلب رفتارهای ما، بر پایه یادگیری های محیطی دوران کودکی، تجارب خوشایند، تلخی ها و ناکامی ها و عقده های روانی است که پایدارترین تاثیر را در پدیدآیی شخصیت اجتماعی انسان دارند.
محقق:سید علیرضا ناصریان
نقش خانواده در بروز بزهکاری نوجوانان و جوانان
گروه استان ها- کودکان و نوجوانانی که بتوانند با هدایت ها و راهنمایی های بزرگسالان خود تفاوت بین کارهای شایسته و پسندیده را از کارهای نکوهیده و زشت درک کنند، دوران بلوغ و نوجوانی خود را با سلامت فکری و به نحو احسن پشت سر گذارند.
خانواده اولین و مهمترین نهادی است که سهم عمده یی در پرورش و فراگیری رفتارهای پسندیده نوجوان دارد. ارزش ها، دیدگاه ها، اعمال و گفتار والدین و اعضای موثر خانواده تاثیر مستقیمی بر فرآیند رشد و آینده فرزندان شان دارد. زمانی که بچه ها الگوها، باورها و اعتقادات منطقی و سالمی از زندگی داشته باشند، به راحتی می توانند در برابر دشواری ها و نابسامانی های گوناگون ایستادگی کنند و سر تسلیم فرو نیاورند.

عواملی که در خانواده موجب زمینه سازی جرم و بزه نوجوانان می شود، عبارتنداز:
-بی سوادی و فقر فرهنگی.
- انحرافات اخلاقی پدر، مادر و یا اعضای نزدیک خانواده.
- رواج خشونت و درگیری های خانوادگی.
- اعتیاد به الکل، موادمخدر و....
- تعداد زیاد فرزندان و افراد خانواده.
- روش های انضباطی بسیار سخت گیرانه و رواج تنبیه های بدنی.
- طلاق و از دست دادن والدین.
- دیدگاه ها و ارزش های ناپسند خانوادگی.
- تبعیض بین فرزندان خانواده.

بدیهی است نوجوان، هیچ گاه در دوران کودکی مفهوم جرم و بزه را درک نمی کنـد؛ او تصوری از اعمال ناپسند خود ندارد. زمانی که والدین و اعضای موثر خانواده ناخواسته در برابر عمل خلاف فرزندشان سکوت می کنند یا آن را شوخی می گیرند یا او را متوجه اشتباهش نمی کنند، نوجوان درکی از مفهوم ارزش های اجتماعی و روابط سالم پیدا نمی کند و به خیال اینکه کارش خلاف نیست آن را مجدداً تکرار می کند و در مواردی نیز حتی بر شدت آن می افزاید. تذکر به جای والدین، موجب شناخت کودک از ارزش های اجتماعی، روابط دوستی، احترام به حقوق دیگران و ادب و نزاکت اخلاقی می شود.
کودکان و نوجوانانی که بتوانند با هدایت ها و راهنمایی های بزرگسالان خود تفاوت بین کارهای شایسته و پسندیده را از کارهای نکوهیده و زشت درک کنند، می توانند دوران بلوغ و نوجوانی خود را با سلامت فکری و به نحو احسن پشت سر گذارند.
نوجوانی دوره بحرانی و مشکل آفرینی است که اگر نوجوان بتواند به سلامت از آن بگذرد، در آینده دچار مشکل چندانی نخواهد شد. در دروان بلوغ، نوجوان روحیه یی تهاجمی و پرخاشگرانه دارد، مدام در برابر محدودیت ها و ممنوعیت های والدین، حالت دفاعی به خود می گیرد.
تحقیقات مختلفی نشان می دهند که نوجوانان بزهکار دارای مشکلات روانی ـ عاطفی متعددی هستند که منجر به بروز رفتارهای ضداجتماعی آنان می شود. این گروه اغلب:

- از عقب ماندگی ذهنی یا هوش پایینی بر خوردارند
- رفتارهای هیجانی ـ احساسی شدیدی از خود بروز می دهند.
- دچار ضعف عزت نفس و خویشتن داری هستند.
- مرتباً به حقوق دیگران تجاوز می کنند.
- در برقراری روابط اجتماعی سالم ناتوانند.
- علاقه و انگیزه یی برای پیشرفت و ترقی ندارند.
- اعتماد به نفس و خود پنداره ضعیفی دارند.
- نسبت به ارزش ها و هنجارهای اجتماعی بی تفاوت هستند.
- رفتارهای غیرمسوولانه و ضداخلاقی دارند.

بروز حالت ها و واکنش های شدید عاطفی از سوی نوجوان و جوان موجب می شود که دیگران نیز او را غیرقابل کنترل بدانند. در حالی که نوجوان نیاز به محبت، امنیت، احترام، احساس تعلق، استقلال، خودشکوفایی و قدردانی دارد. نوع جرم و بزهکاری در میان نوجوانان ?? تا ?? سال با بزرگسالان بسیار متفاوت است.
آنان به رغم این که به ظاهر به مرحله بلوغ جسمی رسیده اند، اما هنوز به لحاظ فکری نمی دانند که چه باید بکنند و چگونه باید تصمیم بگیرند. به همین دلیل گاه دست به کارهایی می زنند که به لحاظ اجتماعی نادرست و ممنوع است.
ریشه جرم نوجوانان و جوانان در خانواده
اصلاح بزهکاری نوجوانان نخستین باز در انگلستان و در قرن نوزدهم سال 1815 میلادی مطرح شد، در آن دوران جرائم نوجوانان افزایش یافته بود و چند تن از آنان مجازات و به اعدام محکوم شدند لذا از آن پس این واژه در تمام کشورها رایج شد. بزهکاری نوجوانان پدیده‌ای است که امروز اکثر کشورهای دنیا با آن مواجه هستند و تدابیر مختلفی را برای پیشگیری و درمان این معضل اتخاذ کرده‌اند. علل و عوامل متعددی نظیر عوامل فیزیولوژیکی، روانشناسی، گروه همسالان، عوامل اجتماعی و خانواده در بروز بزهکاری مؤثر می‌باشند، از آنجایی که محیط خانواده نقش تعیین کننده‌ای در بروز و پیشگیری از این پدیده در این مقاله به بررسی نقش خانواده در بزهکاری پرداخته‌ایم. محیط خانواده (محیط اصلی) محیطی است که فرد در آنجا چشم به دنیا گشوده و رشد خود را آغاز می‌کند. در سنین ادامه زندگی، با این که کودک هنوز راه نمی‌رود و حرف نمی‌زند لکن تمام حرکات اطرافیان خود را تقلید و رفتار و کردار آنان در ضمیر او حک و شخصیت طفل پی‌ریزی می‌گردد. از اواخر قرن 19 دانشمندان با تحقیق و پژوهش‌های اجتماعی و بررسی آمارهای کیفری آنالیز وضع محیط خانوادگی را در بروز جرائم تأیید و اذعان داشته‌اند که وضع محیط خانوادگی رابطه مستقیم با بروز حالت خطرناک و ارتکاب جرم دارد. روانپزشکان معتقدند که زیربنای خانواده بایستی متکی بر اصول، ارضاء و رفع حوائج و نیازهای اساسی جسمی و روانی و سازگار نمودن اطفال به زندگی عادی اجتماعی باشد. در بررسی تأثیر محیط خانوادگی بایستی چگونگی وضع خانواده روابط افراد خانواده با یکدیگر و همچنین موقعیت طفل در بین افراد خانواده مورد توجه قرار گیرد. 1ـ رابطه طفل با والدین: آرامش و امنیت، مهر و محبت در خانواده از عوامل بسیار مهم در رشد جسمی و روانی اطفال و نوجوانان است. مهر و محبت والدین را می‌توان ویتامین روانی کودک نامید، احتیاج به محبت یک حس ذاتی بشری است که در تکوین شخصیت هر فرد فوق‌العاده مؤثر است. کمبود محبت بروز بیماری‌های روانی و اختلال منش و انواع انحرافات گشته و در چندین نسل اثر می‌گذارد. طفلی که از محبت خانوادگی محروم است خود را از خانواده و اجتماع طرح شده و منزوی تلقی کرده و همواره در صدد انتقام جویی است و پس از ارتکاب اعمالی بر خلاف قوانین و مقررات آداب و رسوم اجتماعی قلبا احساس شعف و رضایت خاطر می‌کند. احتیاج به محبت محدود به زمان خاص در دوره طفولیت نیست، اطفال و جوانان در هر زمان به نوعی محبت و عطوفت نیاز دارند و پیوسته نیازها در هر سنی نیازهای، زیستی، روانی و اجتماعی هستند. سن بلوغ نیازهای خاص اجتماعی خود را دارد. با این که حس بشر دوستی و نوع پرستی، در دوره طفولیت پایه گذاری می‌شود ولی افراد در دوره بلوغ نیز اجتماع به عاطفه، محبت، هدایت و حمایت را دارند. در صورت کمبود محبت و محرومیت از عواطف انسانی، عدم هدایت و حمایت به طرف ارتکاب جرائم سوق داده می‌شوند. در کوششی برای شناخت سبب شناسی بزهکاری روز نبیوم (1989) دریافت که نوجوانانی که پیوند قومی با والدینشان دارند کمتر مستعد برای انجام بزهکاری هستند. فالانری و همکاران (1999) گزارش داده‌اند که نوجوانان بدون والدین به ویژه در زمان ساعات بعد از مدرسه استعداد بیشتری برای دست زدن به اقدامات بزهکارانه دارند. فیشرراستون و همکاران (1993) عنوان کرده‌اند که در جوانان خانواده‌های والدینی سالم (زوج والدینی) مشکلات مدرسه کمتری گزارش می‌شود و نسبت به کودکان خانواده‌های تک والدینی. 2ـ محیط متشنج خانواده از ویژگی‌های دیگر خانواده‌های نوجوانان بزهکار می‌توان به فقدان ارتباطات صمیمی، تفاهم متقابل و کمبود محبت اشاره کرد. در این خانواده‌‌های خصومت‌های متقابل،‌ احساس طرد شدگی، بی‌تفاوتی، جر و بحث و خشونتهای شدید مشاهده می‌شود. اثرات روانی محیط متشنج خانوادگی در دوران اولیه طفولیت و دوران بلوغ با انواع اختلالات و بیماری‌های روانی ظاهر می‌گردد. طفل به علت عدم آرامش روانی به تحصیل و کار خود بی‌علاقه شده و دائما مضطرب و پریشان است و ثبات ندارد. آثار این ناراحتی‌ها بعدا در سنین بلوغ و بزرگسالی به صورت عصیان، پرخاشگری، سرکشی از مقررات و قوانین اجتماعی و یا بی‌تفاوتی و انزوا و گوشه گیری ظاهر و منجر به ارتکاب جرائم مختلف می‌گردد. گلارک و شیلذر (1997) گزارش داده‌اند که سطح ارتباطات خانوادگی مرتبط است با رفتارهای بزهکارانه نوجوانان. کاشیون و راک (1996) نیز یافته‌اند که یک محیط خانوادگی منسجم کاهش می‌دهد شناس رفتار بزهکارانه را در نوجوانان، مشابه آنها شیلذر و کلارک (1995) عنوان کرده‌اند که سطوح پایین قابلیت سازگاری در خانواده‌ نتیجه‌اش در سطوح بالای بزهکاری نمایان است. طبق تحقیقاتی که در فرانسه به عمل آمده 80 درصد از اطفال بزهکار از خانواده‌هایی هستند که به علت نفاق و ناسازگاری و عدم تفاهم بین افراد خانواده محیط خانوادگی آنان دائما متشنج است. 3ـ از هم گسیختگی خانواده طلاق و جدایی بین پدر و مادر سبب اضطراب و نگرانی و تشویش خاطر فرزندان آنها می‌گردد و در موقع جدایی پدر و مادر نمی‌توان دقیقا تعیین کرد که طفل به کدام یک از آنان بیشتر انس و علاقه دارد. در اثر محرومیت از دیدار پدر و مادر، اطفال احساس فقدانن محبت می‌کنند که واکنش ناراحتی‌های روانی مذکور، بعدا با حالتهای عصبی، بدخلقلی، تمرد از ادامه پدر و مادر و دیگران و بالاخره ناسازگاری و عدم انطباق اجتماعی بروز می‌کند. فوت پدر و یا مادر در تعادل روانی طفل مؤثر است. طفل یتیمی که باید در خانواده ناپدری و یا نامادری و در محیطی غیر از محیط خانوادگی خود بسر می‌برد غمگین و پریشان بوده و دائما مضطرب و بی‌ثبقات است. بیماری‌های مزمن و طولانی پدر و یا مادر در روان فرزندان مؤثر و خاطرات تلخ به جای می‌گذارد. از هم گسیختگی خانواده در دختران غالبا منجر به فرار از منزل و مدرسه و ولگردی می‌گردد. پسران کوچه را بر محیط خانواده از هم پاشیده ترجیح داده و با قبول عضویت در باندها به ارتکاب جرائم مختلف کشانده می‌شوند. طبق گزارشی که گالی برای سومین کنگره جرم شناسی که در سال 1955 در لندن تشکیل شد در مورد 300 نفر از دزدان سابقه‌دار بزرگسال تهیه کرده بود، 70 درصد از آنان خانواده گسسته و در هم ریخته داشته‌اند و آمار مشابه در کشور ایران بر روی اطفال کانون اصلاح و تربیت شهر تهران (51 ـ 1348) نشان داد که بین 40 الی 50 درصد این اطفال متعلق به خانواده‌های گسسته بوده‌اند که طلاق، فوت و جدایی والدین و یا علل دیگر سبب این گسستگی بوده است. 4ـ تأثیر رفتار و کردار والدین در سالهای نخستین زندگی که شخصیت اطفال در حال تکامل است طرز رفتار، کردار و اعمال و معاشرتهای پدر و مادر و سایر و والدین در پرورش شخصیت کودک فوق العاده مؤثر است. اعتیاد پدر و مادر یا هر دو به الکل و مواد مخدر، منازعات و مشاجراتی که ناشی از اعتیاد بروز می‌کند و همچنین وضع غم انگیز و محیط اسفناک خانواده‌های قمار باز اثرات وخیم در روحیه طفل باقی می‌گذارد. پیشینه قضایی و محکومیت پدر و مادر به علت ارتکاب جرائم مختلف و یدن صحنه‌های تأثیر انگیز دستگیری پدر و یا مادر و جلسات محاکمه و بالاخره ملاقات در زندان، سبب اختلال عاطفی و روانی اطفال گشته و آنان را منحرف و به سوی ارتکاب سوق می‌دهد (تاج زمان دانش، 1379 ، ص 314) از طرف دیگر به نقل از کلین و همکاران، مهارتهایی والدین خوب به عنوان یک حفاظ در برابر بزهکاری اطفال عمل می‌کند. 5ـ روابط عاطفی و تربیتی والدین با ازدیاد سن و رشد جسمی و روانی کودک، وضعیت اجتماعی او تغییر یافته و پیچیده‌تر می‌گردد و طفل با تماس با افراد مختلف، مهارتهای اجتماعی را یاد گرفته و ارزش و موقعیت خود را درک و برای کسب محبوبیت در اجتماع، ملزم به کنترل اعمال و رفتار خویش می‌گردد. هر نوع ارتباط غیر معقول و نادرست پدر و مادر، سبب ناسازگاری اجتماعی خواهد شد. الف: زیاده‌روی در محبت و سهل انگاری در امر و نهی از نیک و بد و اغماض بی‌مورد: در خانواده‌هایی که انجام هر ا مری برای طفل مجاز است کودک سهل انگار، خود خواه و زود رنج شده و احساس ناامنی و تزلزل می‌نماید. ب : تشویق و تنبیه دو رکن اساسی تعلیم و تغییر رفتار کودک است و می‌بایست متناسب با نوع رفتار طفل باشد، دو سو گرایی و عدم ثبات در برخورد با رفتارهای مناسب و یا نامناسب کودک حالت تزلزل در کودک ایجاد می‌نماید. ج: وجود یک مبداء امن خانوادگی برای رشد شخصیت هر طفل ضروری است، فقدان محبت خانوادگی، سبب عدم اعماد به نفس و بی‌ثباتی و تشویق درونی طفل می‌گردد. اطفال طرد شده را به تحقیر تعبیر نموده، احساس تنهایی کرده و حس اعتماد به نفس که لازمه رشد شخصیت است در آن تضعیف می‌گردد، اطفال برای جبران کمبود محبت از خانه فرار و به دیگران پناه می‌برند
محیط اجتماعی مجرمان باید تغییر پیدا کند
منظومه پدا گوژیکی داستان مجرمان یک زندان در کشور روسیه بود که یک روانشناس دراین زندان با تکیه بر مفاهیم روانشناسی و جامعه شناسی معتقد براین بود که مجرمان به جای اینکه به مجازاتهای سخت برسند برای اینکه بتوانند مانند یک ادم عادی وارد اجتماع شوند باید روح و روانشان تربیت و اصلاح شود . به عبارت دیگر همانگونه که دربخش قبلی این یادداشت گفته شد همه مجرمان اجتماعی از معتادان فاحشه ها دزدان قاچاقچیان مواد مخدر و قاتلان و ....سایر کسانی که به جرایم اجتماعی دست می زنند باید روح وروانشان مورد معالجه ومداوا قرار بگیرد . از اینرو است که درجه اول مجرمان اجتماعی که در اصطلاح شرورها هم جزو انان قرار می گیرند از بیماری روان رنجوری رنج می برند که در درجه اول محیط خانوادگی انان و در درجه بعدی محیط اجتماعی انان باید تغییر پیدا کند .همانگونه که در کتاب زمینه جامعه شناسی کتاب ارزشمند شادروان دکتر اریانپور امده است در گروه بعدی مجرمان اجتماعی روان پریشها قرار دارند که تعدادی از جنایتکاران و قاتلان دراین دسته قرار می گیرند . روان نژندها نیز از جمله بیماران روانی هستند که عامل اجتماعی در بروز اختلالات روانی درانها بسیار تاثیر دارد و این گروه که دچار اسکیزوفرنی (جنون جوانی ) و انواع واقسام بیماریهای روانی هستند دست به جرایم مختلفی می زنند و زمانی که به زندان می افتند به دلیل محیط نابهنجار زندان مسایلشان تشدید می شود ...
با تکیه بر موارد فوق یک بحث دیگر که در مورد بیماران روانی مجرم نه بیماران روانی عادی مطرح می شود بحث ژنتیک است که دانشمندان وروانشناسان معتقدند که این عامل نیز در بیماری روانی بسیار موثر است اما اندسته از بیماران روانی مادر زادی که تعداد انان در جامعه امروز جهانی روزبه روز کاهش می یابد قطعا در شرایطی قرار می گیرند که کمتر مرتکب جرایم حاد و یا عادی می شوند .بنابراین ریشه جرم را در درجه اول باید درخانواده - به عنوان هسته اولیه اجتماعی - و در جامعه در درجه دوم جست و جو کرد ...
یک شاخه دیگر از تاثیر محیط اجتماعی و خلا و یافقر فرهنگی و یا اقتصادی بر بروز جرم اجتماعی مساله وندالیسم است که وندالها نیز به عنوان مجرمان خرده پای اجتماعی دچار نوعی ناراحتی های روحی هستند که در یادداشت های بعدی در مورد انها سخن خواهم گفت ...
اما در مورد روان رنجوران روان نژندها و روان پریشان که عامل اجتماعی محیط خانوادگی و.. . در بروز جرم درانها بسیار موثر است چند نکته حایز اهمیت است ...
۱- محیط خانوادگی نابهنجار نظیر فقر بسیار شدید خانواده بروز طلاق وگسستگی از دست دادن پدر ومادر در دوران کودکی نداشتن تربیت سالم در چارچوب خانواده و خانواده های بزهکار و ...نقش بسیار موثری در بروز شرارت و جرم دربین نوجوانان وجوانان و حتی کودکان دارد .
۲- اصولا فقر در جوامع مختلف به ویژه جامعه در هردو صورت فقر اقتصادی وفقر فرهنگی عامل بسیار اساسی در بروز جرم و جنایت است . فقر اقتصادی که مادر همه نارساییها واختلالات اجتماعی و فرهنگی است مجرمان بزرگ در جامعه به وجود می اورد . توزیع ناعادلانه درامدها عدم برابری در برخورداری از ثروت اجتماعی و... مجرمان وشرورانی در قالب دزد وسارق و معتادان به مواد مخدر و قاچاق فروش و ... به وجود می اورد که طبعا همانگونه که مرحوم حضرت ایت الله طالقانی گفته اند : برای مقابله بادزد دستش را قطع نکنید بلکه دست نیازش را قطع کنید ...
با تکیه برانچه که گفته شد تازمانی که فقر اقتصادی در جامعه ریشه کن نشود و تا وقتی که دست نیاز دزد قطع نشود و توزیع عادلانه درامدها صورت نگیرد سخن از برخورد با مثلا بادزدان امری بی فایده است و از طرف دیگر تازمانی که خانواده های مطلوب با پدر ومادر فرهنگ پذیر در چارچوب نظام اجتماعی سالم وجود نداشته باشند و تازمانی مدرسه واقعا محل تعلیم وتربیت - نه فشار وزورگویی - نباشد نمی توان با چند برخورد کوکلاس کلانی ! شرارت را از میدان برداشت زیرا ریشه شرارت در خانواده وجامعه است .
۳-مجرمان اجتماعی به ویژه شرورها با عرض معذرت از شکم مادرشان مجرم به دنیا نمی ایند . چگونه می توانیم پرده معصومیتی را که بر چهره کودکان تا مقطع نوجوانی است کنار بزنیم و از انان یک شرور در دوران جوانی ویا حتی نوجوانی بسازیم جز اینکه خانواده وجامعه ناسالمی داریم و اصلا به شکل بنیادی با ناسالم بودن جامعه برخورد نکرده ایم . خداوند متعال وبزرگ زمانی که روح را در جسم یک جنین می دمند موجودی سالم از نظر روحی - اگر اختلالات ژنتیکی در خانواده ای وجود نداشته باشد - تحویل این دنیای مادی ما می دهند . حال چگونه است که ما ازیک نوزاد بیگناه به قول خودتان شروری می سازیم که هزار ناراحتی روحی وروانی دارد و به هر جرمی دست می زند . وبعد این شرور را با روش کوکلاس کلانی - در مورد گروه کوکلاس کلان که در امریکا هنوز هم حضور دارند و گروه نژادپرست ضد سیاهان هستند توضیح خواهم داد - در ملاعام دستگیر کرده و با گذاشتن لوله افتابه در دهانش و شکلهای شنیع دیگر انهم در خیابان مجازات کنیم . ایا این روش ما قرون وسطایی و بی منطق نیست ؟! لطفا جواب بدهید ...
کودکان و نوجوانان سرمایه های معنوی جامعه می باشند و سلامت روح و جسم آن ها تضمین کننده ی سلامت جامعه در آینده است.بنابراین مسائل آنان از جمله مسائلی است که باید به آن ها توجه کافی مبذول داشت.بررسی ریشه ای مسائل اطفال و از آن جمله بزهکاری اطفال،برای رسیدن به یک جامعه ی ایده آل شرطی ضروری است.
در واقع از قدیم الایام گفته اند،پیشگیری بهتر از در درمان است.طبعا اگر طفلی به هر دلیلی از ابعاد جسمانی و روانی به کمبود و نقصان و یا انحرافی مبتلا گردد، قهرا بازپروری آن ها مستلزم صرف هزینه های هنگفت و مضاعفی خواهد بود.

تاریخچه ی واکنش اجتماعی در مقابل اطفال و نوجوانان بزهکار:
اصلاح بزهکاری نوجوانان نخستین بار در انگلستان و در قرن نوزدهم(سال1815میلادی) مطرح شد.در آن دوران جرائم نوجوانان افزایش یافته بود،از آن پس واژه ی بزهکاری اطفال در تمام کشورها متداول گردید.در آمریکا لایحه ی مربوط به تاسیس دادگاه اطفال در سال1891 در شیکاگو به مجلس قانونگذاری ایلینویز تقدیم شد.این لایحه درسال 1899 به تصویب رسید و به صورت قانون در آمد.همزمان با تصویب این قانون دادگاه های اطفال ونور تشکیل گردید و این اولین دادگاهی بود که رسما شروع به کار کرد.فکر تاسیس دادگاه های اطفال به سرعت در تمام ایالت ها پیدا شد و امروز در تمام ایالات آمریکا دادگاه اطفال وجود دارد.
همچنین در سال 1909 در شیکاگو سازمان بسیار مهم و ارزنده ای به نام موسسه ی پیسکوپاتیک جوانان تاسیس گردید که کار اساسی آن تحقیق و بررسی در رفتار وسلوک جوانان و همکاری نزدیک با دادگاه اطفال شهرشیکاگو بود0
از نظر تاریخی بنظر می رسد که اقدامات مقابله ای با بزهکاری اطفال و نوجوانان و در عین حال ریشه یابی آن خیلی دیر انجام شده واین موضوع از جمله مسائلی است که نهایتا به یک یا دو قرن پیش باز می گردد.
عوامل موثر در بزهکاری اطفال و نوجوانان:
عوامل گوناگونی در بروز بزهکاری موثر است و تنها نمی توان علت خاص و واحدی را برای آن در نظر گرفت.عوامل مختلفی نظیر عوامل اجتماعی،اقصادی،فیزیولوژیکی و ... در کنار هم باعث می شوند که بزهکاری در نوجوانان واطفال به منصه ی ظهور برسد.
نقش خانواده:
محیط خانواده اولین محیطی است که فرد در آن رشد می کند و هنجار ها را می آموزد.دانشمندان با پژوهش ها ی اجتماعی ،وضع نابسامان محیط خانوادگی را در بروز جرائم تایید کرده اند و اذعان داشته اند که وضع خانوادگی شخص رابط ی مستقیم با بروز حالت خطرناک و بزهکاری وی دارد.
به نظر روانشناسان اگر شخصی در محیط خانواده از نظر رفع نیاز های اساسی جسمی و روانی مانند نیاز های عاطفی ارضا نشود،احتمال زیاد دارد که در آینده ای نه چندان دور به طرق مختلف به اعمال ضد اجتماعی دست زند.عدم وجود محبت، ارتباطات صمیمی، تفاهم متقابل و در عین حال وجود تشنج در خانواده،ازهم گسیختگی خانواده،طلاق،فوت والدین و... از جمله عواملی هستند که در وقوع بزه توسط نوجوانان واطفال موثر است.
عوامل اجتماعی:
جامعه ای که از یک ثبات و پایداری اجتماعی برخوردار نیست و دائما دچار هرج و مرج و بی نظمی از قبیل جنگ،شورش،اختلافات طبقاتی،آلودگی هوا،وضع بد سکونت،جمعیت بالا و ... باشد نمی تواند به مرور زمان ریشه های بزهکاری و عوامل آن را در خود بخشکاند.
عوامل اقتصادی:
فقر از عوامل اصلی ایجاد بزهکاری است.کمبود امکانات نظیر امکانات بهداشتی،خوراک،پوشاک و مسکن باعث می شود نیازهای اشخاص بر طرف نشده و موجب تحریک وترغیب آن ها بر بزه های مختلفی از جمله سرقت می شود.
نقش دوستان و همسالان:
از دیگر عوامل موثر در بزهکاری اطفال،دوستی با افراد فاسد و بی بند وبار است.نوجوان رفتار خود را با الگوهای رفتاری دیگر دوستانش همانند سازی می کند و به شدت از آنان تاثیر می پذیرد.نوجوانی که از خانواده طرد می شود برای جبران کمبود های عاطفی و روانی اش برای کسب حمایت و تایید به دوستان هم سن و سا ل خود روی می آورد.وی به دنبال افرادی می گردد که مانند خودش هستند.از این رو احتمال دارد با تحریک و تشویق دوستان نا باب خود دست به اعمال ضد اجتماعی و خلاف بزند.
عوامل روانشناختی:
روانشناسان عوامل گوناگونی را برای بزهکاری اطفال احصا کرده اند.بزهکاری با صفات روانشناختی مختلف و متنوعی همراه است که برخی از آنها عبارتند از هوش کمتر از متوسط،خلق و خوی پرخاشگرانه و ... .
اگر به گذشته ی اطفال و نوجوانان بزهکار توجه داشته باشیم،خواهیم دید که اکثر قریب به اتفاق آن ها،به نحوی از انحاء مورد آزار و اذیت قرار گرفته اند.در مباحث روانشناختی،این نظریه در بین قشری از روانشناسان وجود دارد که اگر کودکی که مورد آزار و اذیت قرار گرفته،فردی برون گرا باشد،در آینده خود به طرق مختلفی در مقام انتقام بر خواهد آمد.همچنین میزان آزار و اذیت و مدت زمان این آزار و اذیت از عوامل موثر ارتکاب بزه در اطفال و نوجوانان است که این عوامل تحت عنوان کودک آزاری بحث مفصل و جداگانه ای را می طلبد که در این مجال نمی گنجد و به توضیح مختصر در مورد آن بسنده کردیم.
علت های دیگر بزهکاری:
از عواملی که سبب افزایش بزهکاری اطفال و نوجوانان می شود میتوان به مهاجرت از روستا به شهر و مشکلات مربوط به حاشیه نشینی اشاره کرد.

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله  59 صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید

دانلود مقاله آجر

اختصاصی از اس فایل دانلود مقاله آجر دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

تاریخ پرکندو سرآمد مصالح ساختمانی باشد آجر در زمانی که در بابل اختراع شد و ساختن خشت و پختن آن معمول گشت. روزبروز در پهنه گیتی گسترش پیدا کرد و می توان گفت بطور شعاعی کره زمین را دربرگرفت. خاک رس در اکثر نقاط زمین یافت می شود و این بهترین وسیله ای بود که اکثر مردم دنیا با آن شناخت پیدا کردند و پس از اینکه آن را به شکل خمیر گل درآوردند، در قالب به آن فرم دادند و در مقابل هوا و آفتاب خشک کردند و در کوره به آتش کشیدند و پختند و پس از اینکه جسم مقاومی شد از آن درخانه سازی و دیگر کارهای ساختمانی مورد بهره برداری قرار دادند. ساده ترین مصالح ساختمانی که از دیرزمان تا به امروز در دسترس فقیرترین و غنی ترین مردم دنیا قرار داشته همانا خشت و آجر می باشد.
تاریخ آجرسازی را پنجهزار سال قبل از میلاد می دانند. مردمی که در کناره های رود نیل زندگی می کردند می دیدند که رودخانه در آرامش پس از طغیان و ته نشین شدن رسوبات که از نرمه های خاک رس مخلوط با آب که پس از تابیدن آفتاب بروی آن ترکهای متعددی خورده و به قطعات کوچک و بزرگ و به ضخامت تقریبی 4تا 5 سانتی متر مانند قالبهایی از گل بریده شده و آماده برای کارهائی مانند دیوارسازی در کناره های رود نیل بجا مانده این قطعات را مورد استفاده قرار دادند و به کمک یکدیگر آنها را به دیوار و خانه تبدیل کردند. از آنجا که همیشه در فکر نوآوری وپیشرفت بوده اند از پیدایش دنیا تا به امروز این صفت در وجود بشر رشد کرده و ذوق هنری که همیشه در وجود انسانها به تکاپو افتاده و خلاقیت درونی خود را آشکار کرده و آنهائیکه دست اندرکار بنا و بناسازی بوده اند به این فکر افتادند که چطور می شود خشت ها را محکمتر ساخت. بنابراین گل رس را با مقداری پهن مخلوط کرده و پس از لگدکردن ورز دادند. گل آماده شده را در قالب به شکل خشت درآوردند و بعدها برای اینکه گل در زمانیکه مقابل نور آفتاب آب خود را از دست می دهد ترک نخورده و محکمتر به هم بچسبد از کاه استفاده کردند کاه را پس از خیس کردن با خاکی که قراربود برای خشت مالی آماده شود مخلوط کردند و خاک رس و کاه را با آب در هم آمیختند و به شکل گل نیم کاه در قالب به خشت تبدیل نمودند و کاه مانند آرماتور در گل باقیمانده و مانع ترک خوردگی خشت گردید.( کاه را خیس می کردند که نرم شود و در موقع خشت مالی به دست آسیب نرساند.) از روزی که خشت به آجر تبدیل شد و انسان آجر را شناخت و دانست یکی از عمده ترین مصالح ساختمانی است که بطور وفور باید از آن استفاده کرد، بر آن شدند که هر روز دامنه آجر را وسعت دهند و کاربرد آن که در همه جای ساختمان بود بکار گیرند.
محققین بطور جمع بر این باورند که استادکاران بلامنازع در مشرق زمین بودند که ساختن آجر و استفاده از آن را مورد استفاده قرار دادند. انتخاب قالب و شکل گیری خشت و آجر از نظر محققین فن در اوائل کار مشکل بود یا بهتر بگوئیم هنری بود که باید روی آن فکر می شد با اینکه در مصر رسوبات ته نشین شده کناره های رود نیل را پس از خشک شدن روی هم قرار دادند و با آن دیوار ساختند ولی در شکل گیری قالب پس از مدتها و اینکه خشتها و آجرها چگونه روی هم قرار بگیرند که خراب نشوند و برای هم گیر شدن و نگهداری یکدیگر چه باید کرد تا دیوار استوار بماند. بهترین فرمی که انتخاب کردند آجرهای مکعبی شکل بود که باندازه های مختلفی در گوشه و کنار دنیا ساخته شد و دلیل آن هم این بود که نیم و نیم دو آجر روی هم قرار گیرد. این آجرها با ضخامتهای مختلفی همراه بود در ابتدا آجرها بزرگ و بسیار ضخیم و با طول عرضهای متفاوت، ولی کم کم به نازکی گرائید. مکعبها آجری شکل بعدها و به مرود ایام به قطعات کوچکتری تقسیم شد و بر هر قطعه ای نامی نهادند که این نامها سینه به سینه و زمان به زمان گذشت و درهر گوشه ای به زبان محلی آن گوشه متداول گشت و چون از سواد و سوادآموزی خبری نبود، در بعضی محلات با تحریفهایی همراه بود و همان تحریفها سینه به سینه به نسلهای بعدی انتقال پیدا کرد، پس از آنکه فرهنگ مردم هر کشوری به رشته تحریر درآمد این نامها بطور یکسان متداول گشت.
ساختمان سازی در زمانهای قدیم هرچند بدوی و ابتدایی بود با پیشرفتی که خشت آجر داشت انسانها بر آن شدند که بیشتر فکر کنند و بهتر بسازند وطریقه بهتر ساختن و بهتر بکارگرفتن آجر و خشت را بیاموزند.
در زمانیکه خشت پخته شده و تبدیل به آجر گشت و از مقاومت خوبی برخوردار شد و همه دست اندر کاران را به خود مشغول کرده بود معماران ایرانی از این صنعت بدور نبودند و در ایران شهر شوش که پایتخت ایلامیها بود و از آبادانی زیادی برخودار بوده آجرسازی رواج پیدا کرد و در کاوشهایی که در شهر شوش انجام گرفته و از آثار بدست آمده و بقایای تمدن ماقبل تاریخ را می رساند. از سفالهای پخته شده مصور رنگین که از طبقات زیرین خاکهای شهر شوش بدست آمده، اهمیت قدمت این ناحیه را می رساند و الواح گلی که در شهر شوش بدست آورده اند، مربوط به 1700 سال قبل از میلاد مسیح می باشد که این الواح شامل اسناد و قراردادهاست.
سلسله هخامنشی و داریوش کبیر در سال 494 ق.م قصر شوش را بنا کرد و این گویای تمدن بزرگی است که در غرب ایران پا به عرصه وجود گذاشت و چهره این سرزمین را عوض کرد. پس متوجه شدیم که آجر در تمام دنیا زیربنای اصلی ساختمان و مشخص کننده و عامل افسانه ای هر بنا می باشد.
کشور ما با اینکه در منطقه حاره قرار دارد و هوای آن در شمال و جنوب کشور در تمام طول سال با اختلاف شدید گرما وسرما که درجه حرارت همیشه حدود 40 درجه سانتیگراد نوسان دارد و در ساختمانهای باید از مصالحی کاملاً مناسب با آب وهوا استفاده کرد، ولی متأسفانه در یک دوره محدود در کشور ساختمانها را(نما) از سنگهایی که در مقابل حرارتهایی که در مقابل حرارتهای مختلف تغییر درجه حرارت فاحش می داد و در هوای گرم تابستان سریع گرم و در برودت هوای زمستان سریع سرما را بخود جذب میکرد، پوشانیدند. این سنگها از تکنیک پائینی برخوردار بودند. بکارگیری سنگ در کشور ما بطور تجربی آزمایش می شد و امتحان خوبی نداد. در همین زمان با پیشرفت تکنولوژی صاحبان صنایع در حرفه های مختلف بر آن شدند تا از انواع مصالح چه طبیعی و چه غیرطبیعی برای نماسازی بهره گیرند.
مصالحی که از اختراعات و ابداعات آنها بود برای نماسازی با تبلیغات فراوان بکار گرفتند و تمام آنها را به بوته آزمایش سپردند ولی نتیجه مطلوبی عاید نگشت و هر کدام به نوبه خود از لیست مصالح ساختمانی حذف گشت و باز هم آجر که از مصالح سنتی هر آب و خاکی بود جای نشین همه آنها شد.
پس از مدت کوتاهی مردم دوباره به فکر آجر افتادند که اینبار، همانطور که گفته شد، ذوق هنرمندان با گذشته تفاوت محسوسی پیدا کرد، آجرکاری نما در شهرهای مختلف رو به فزونی نهاد و معماران و دست اندرکاران، خارج و داخل بنا را با ذوق و سلیقه خود آزمایش کردند.
آجرسازی از زمانهای بسیار دور در سراسر دنیا عبارت بود از خاک رس مخلوط با آب که در قالبها به آن فرم داده و پس از قراردادن در برابر آتش بنام آجر از آن استفاده کردند منتها شرکتهای آجرسازی در کشورهای مختلف متفاوت بود. در کشور ما در ابتدا آجر را در کوره های چاهی(استوانه ای ) پختند و سپس کوره های تونلی متداول گشت و امروزه با پیشرفت تکنولوژی روش روزافزون آن از کوره هایی کاملاً متفاوت با قبل استفاده میشود.
ضمناً بد نیست خاطر نشان شویم با پیشرفت تکنولوژی و علم شیمی، صاحبان صنایع دست اندرکار تغییر رنگ در آجر و مرغوب کردن جنس آن و مقاومت در برابر اجسام و گازهای خارجی در نقاط مختلف میباشد تا آجر بهتری عرضه نمایند.
آجرها و بلوکها
آجرها گروهی از مصالح می باشند که به صورت صنعتی تولید و جایگزین سنگ شده اند و در حقیقت سنگی ساخته دست بشر می باشند، سنگی دگرگون که از تغییر وضعیت خشت پدید می آید. این گروه از مصالح که اولین تولید صنعتی و انبوه مصالح ساختمانی به دست بشر به شمار می آیند براساس نوع مواد اولیه، روند تولید و محل مصرف به انواع متنوعی تقسیم می شوند. آجرهای رسی که اولین و فراوان ترین آنها می باشند قدمت چندهزار ساله دارند. با پیشرفت تکنولوژی و علم شیمی انواع بی شماری از آجرها با کیفیت های مختلف، ابعاد و شکل ظاهری متنوع راهی بازار مصرف شده اند.
آجر رسی از قدیمی ترین مصالح ساختمانی که به وسیله بشر تولید شده است، می باشد. سنگ علیرغم فراوانی و استقامت به راحتی در دسترس قرار نمی گیرد، این مصالح طبیعی فرم دلخواه را به آسانی به خود نمی گیرد و با صرف هزینه بسیار قطعات آن یکسان می گردند و در این حالت نیز دورریز زیادی از خود به جا می گذارد. در حالی که گل حاصل از خاک رس که منشأ تهیه آجر است به راحتی شکل دلخواه را به خود می گیرد و محصولی همگن به دست می دهد.
از این رو می توان با قالب زدن گل و حرارت دادن آن مصالحی سخت، دارای مشخصات فیزیکی، مکانیکی و شیمیایی یکسان، متناسب با کاربرد، منطبق با فیزیک بدن انسان، با فرآیند تولید ساده، سریع و حمل و نقل آسان تولید نمود.
مصارف آجر
اولین پیام های تاریخی تمدنهای گذشته به وسیله آجر برای ما به یادگار مانده است. این اسناد تاریخی اولین کتابخانه های تمدن بشری را تشکیل می داده اند. به اعتقاد باستان شناسان اولین بار آجر در سرزمین بین النهرین تهیه شده است. به هر صورت باید آجر پس از پیدایش آتش و در نواحی که معادن سنگ وجود نداشته اند اختراع شده باشد. نمونه های زیبا و با عظمت کاربرد آجر در معماری ایران باستان نماینده پیشرفت درخشان ایرانیان در تولید و مهندسی کاربرد این مصالح است. در این میان می توان از زیگورات چغازنبیل، ایوان مدائن، کاخهای فیروزآباد و لرستان در قبل از اسلام و همین طور مساجد جامع اصفهان و یزد، گنبدکاووس و ارگ تبریز مربوط به دوران بعد از اسلام نام برد.
رمز توانایی آجر در خلق شگفت انگیزترین ساختمانهای تاریخ در تناسبات آن نهفته است. این ابعاد در طی زمان متحول شده و در حال حاضر با ساختار و توانایی بدن انسان همآهنگ شده است. ابعاد آجر به طریقی است که براحتی در یکدیگر قفل و بست می گردند. این خاصیت، کیفیت های مهندسی بیشماری از جمله در محل اتصال دو دیوار به یکدیگر بوجود می آورد. آجرها به کمک ملات به یکدیگر متصل می شوند و سطح یکنواختی را بوجود می آورند. این ابعاد متناسب باعث شده است که این مصالح بمنظور اجرای دهانه های وسیع بصورت قوس و طاق و گنبد که از زمان قبل از ساسانیان در ایران رواج داشته است، کارآیی منحصر به فردی داشته باشد.
خواص آجر باعث شده است که بعنوان مصالح پرکننده دیوار و سقف از جمله پرمصرف ترین مصالح باشد. زیبایی آجر و الگوی حاصل از اجرچینی باعث شده است که به صورت نما در داخل و خارج بنا مورد استفاده قرار گیرد و هویت خاصی به ساختمان ببخشد. استفاده از آجر بعنوتان فرش کف و پلکان فارغ از مقاومت مطلوب آن ویژگی های اقلیمی این مصالح کویری را بیشتر نمایش می گذارد.
تولید آجر رسی
ساخت این فرآورده رسی هنوز هم به مقدار زیاد مطابق روش های سنتی انجام می شود. البته در نتیجه پیشرفت های تکنولوژی درصد سال اخیردستگاه های مدرنی با کارآیی بسیار بالا ساخته شده است که علاوه بر افزایش تولید، محصول از کیفیت بالاتری برخوردار می باشد جریان تهیه آجر پنج مرحله عمده را به شرح زیر طی می کند:
- تهیه و آماده نمودن ماده اولیه
- تهیه گل
- تهیه خشت
- خشک کردن خشت
- پخش آجر
تهیه آجر در تمام مراحل یادشده بالا به دو طریق صنعتی و سنتی( ماشینی و دستی) انجام می شود.واضح است در صورت دقت در روند تهیه مواد اولیه و تولید، محصول به دست آمده به روش صنعتی یا ماشین از کیفیت و کمیت بالاتری برخوردار خواهد بود.
تهیه و آماده نمودن ماده اولیه
ماده اولیه آجر را عمدتاً خاک رس تشکیل می دهد. انواع مختلفی از خاک رس وجود دارد ولی بیشتر از خاک رس آبرفتی برای تهیه آجر استفاده می شود.
-خاک رس آبرفتی: همانطوری که از نامش پیداست در نزدیکی سطح زمین یافت می شود و بیشتر آجرهای رسی با کمک آن تولید می شوند. میزان خاک رس در گل آجر بسیار اهمیت دارد. خاک رس زیاد گل آجر را توپر می کند ولی موجب ترک خوردن خشت در هنگام خشک شدن می شود.
- ماسه: که از تأثیر عمل فرسایش هوازدگی بر سنگ های استخوان بندی حاصل می شود در حقیقت استخوان بندی آجر می باشد. در صورت افزایش مقدار آن آجر ترد و پوک می شود و ضمناً دانه های درشت ماسه در گل آجر در هنگام پختن منبسط و موجب ایجاد ترک های ریز در آجر می شوند.
- آهک: در خاک رس و گل آهک وجود دارد. در صورتیکه به صورت دانه ریز، یکنواخت و همگن باشد موجب روشن شدن رنگ آجر می شود و افزایش مقدار آن نقش گدازآور دارد. وجود دانه های درشت آهک در گل آجر پس از پختن آهک زنده تولید می کند. آهک زنده در هنگام استفاده از آجر، آب ملات را به خود می کشد و تولید هیدروکسید آهک یا آهک شفته می کند، که بسته به خلوص سنگ آهک 25/1 تا 5/3 برابر حجم اولیه را به دست می آورد و موجب ترکیدن آجر می شود. به این پدیده آلوئک آجر می گویند.
- ترکیبات سولفاتی: به مقدار کم بی ضرر است و در صورت افزایش، تولید یون اسیدی می نمایند و به آجر و ملات آسیب می رساند.
- ترکیبات آهن دار: نقش گدازآور دارند و رنگ محصول را به قرمز نزدیک می کند.
- نباتات و ریشه گیاهان: ممکن است در گل آجر ریشه گیاهان وجود داشته باشد که در حرارت کوره می سوزند و آجر پوک می شود. پس از تهیه ماده اولیه آن را الک و خوب آسیاب می کنند تا نرم و یکنواخت شود.
تهیه گل و خشت
برای تهیه خشت و آجر رسی سه روش متفاوت وجود دارد که در هر روش میزان رطوبت خاک و نوع گل متفاوت است.
- گل خشک: که با اضافه نمودن آب به میزان حدود 8 تا 12 درصد وزن ماده اولیه تهیه می شود. و با کمک پرس خشت شکل می گیرد. بسیاری از آجرهای صنعتی و کلیه سفال های رسی ساختمانی با روش گل خشک ساخته می شوند.
- گل سفت: که با اضافه نمودن آب به میزان حدود 20 تا 25 درصد وزن ماده اولیه تهیه می شود با روش ماشینی خشت می زنند. در این روش از ماشین های خشت زنی هیدرولیکی استفاده می کنند. خشت U به صورت منشوری با قاعده مربع یا مستطیل شکل از دستگاه خارج می شود و سپس آن را با کمک دستگاه برش به قطعات مساوی تقسیم می کنند.
- گل خمیری: با اضافه نمودن آب به میزان تا حد 60 درصد وزن به خاک تهیه می شود تا حالت خمیری پیدا کنند و بتوان با دست به آن شکل داد در این روش گل را در درون قالب های چوبی می ریزند و با دست شکل می دهند و خشت می زنند.
- خشک کردن خشت:
زمانی که قطعات از ماشینهای شکل دهی خارج می شوند مقدار قابل توجهی رطوبت به همراه دارند. خشک کردن خشت خام قبل از پختن آن به علت جلوگیری از تغییر شکل زیاد و ترک در سطح خشت می باشد و همچنین از صرف هزینه سوخت بیشتر در کوره اصلی و امکان دوده گرفتن کوره به سبب رطوبت اولیه زیاد و سوخت ناقص جلوگیری می کند.
خشک کردن موجب بروز انقباض می شود و این انقباض در حدی مجاز است که محصول نهایی دارای اندازه مناسب و دلخواه باشد. جمع شدگی در خشت خشک شده حدوداً ده درصد در هر بعد است. درجه حرارت کوره خشک کن از 40 تا 200 در جه سانتی گراد و زمان خشک کردن از 24 تا 48 ساعت متغیر است که بستگی به نوع رس دارد. حرارت لازم معمولاً به کمک گرمای تلف شده از کوره های اصلی فراهم می شود. در کلیه مراحل، حرارت و رطوبت کاملاً تنظیم می گردند تا از انقباض سریع که موجب بوجود آمدن ترک های زیاد می شود اجتناب گردد.
در مناطق گرم وخشک از گرمای هوا بمنظور خشک نمودن خشت استفاده می کنند. در این روش نحوه چیدن خشت ها از اهمیت فراوان برخوردار است. به ترتیبی که جریان هوا یک جانبه نباشد چون باعث ایجاد انحناء و تغییر شکل آجر در اثر خشک شدن یک جانبه می شود.
خشت خشکی که برای پختن آجر آماده شده است رطوبتی بین 8 تا 12 درصد به همراه دارد.
پختن آجر
گداختن یکی از مهمترین قدم ها در ساختن آجر می باشد. زمان مورد نیاز با توجه به نوع کوره، نوع رس و سایر متغیرها از 40 تا 150 ساعت تغییر می کند. در حال حاضر کوره های تونلی وکوره های متناوب انواع جدیدی از کوره ها می باشند که مورد استفاده قرار می گیرند. در کوره تونلی آجرهای خشک شده که برروی واگون های مخصوص چیده شده اند از داخل تونل گذر می کنند و از کانون حرارتی عبور می نمایند و از سوی دیگر خارج می شوند.
در کوره های دیگر، حرارت بطور متناوب تغییر می کند. در این روش خشت ها ثابت و کانون حرارتی متغیر است. سوخت این کوره ها گاز طبیعی، نفت، یا زغال سنگ می باشد.

آجر جوش
در کوره های آجرپزی مخصوصاً کوره های چاهی و یا حلقه ای که آتش آن قابل کنترل نیست ممکن است به قسمتی از کوره که به آتش نزدیک تر است حرارت بیشتری برسد در نیتجه آجر از مرحله خمیری گذشته و ذوب می شود. در این مرحله خاک رس روان گشته و شیشه ای می گردد رنگ اینگونه آجرها متمایل به سبز می باشد، خاصیت مکندگی در این نوع آجرها بسیار کم بوده و در حدود 2 تا3 درصد است آجر جوش نسبت به آجر معمولی تردتر و شکننده تر می باشد و به علت آنکه آب در آن نفوذ نمی کند در مقابل عوامل جوی و اسیدهای آلی از آجر معمولی مقاومتر است، به همین دلیل مصرف آن در فرش کف کانالهای فاضلاب و غیره پیشنهاد می شود. ولی بکاربردن این نوع آجر در دیوارهای حمال مخصوصاً طاق ضربی به هیچوجه پیشنهاد نمی شود.
اگر بخواهند برای مصارفی از قبیل فرش کف کانالهای فاضلاب و غیره آجر جوش بطور انبوه تولید نمایند باید اولاً مواد گداز آور مانند اکسیدهای آهن در مصالح اولیه تهیه آجر بیشتر باشد در ثانی باید گرمای کوره را به 1200 درجه سانتیگراد برسانند و مخصوصاً باید توجه نمایند که آجر در هنگام پختن و ذوب شدن جاری نشود زیرا در این صورت قطعات آجرهای مختلف به هم چسبیده و هر 5 یا 6 بلوک آجر یک قطعه شده کاملاض شکل هندسی خود را از دست داده و غیرقابل مصرف می گردد.
بدین لحاظ باید قبلاً بوسیله آزمایش در جه حرارت عرق کردن و روان شدن خاک مورد استفاده برای تهیه آجرجوش تعیین گردد و درجه حرارت کوره باید بگونه ای تنظیم گردد که به حد روان شدن خاک نرسد. با توجه به اینکه کوره های آجرپزی اغلب مجهز به وسائل دقیق کنترل حرارت نمی باشد که بتوان در حد یکی دو درجه حرارت آن را کنترل نمود لذا بهتر است برای تهیه آجر جوش از مصالحی استفاده شود که فاصله حرارتی بین مرحله عرق کردن و روان شدن در آن مصالح زیاد باشد و این فاصله بوسیله آزمایش می توان تعیین نمود.
وزن مخصوص آجر جوش قدری بیشتر از آجر معمولی بوده و در حدود 9/1 گرم در سانتی متر مکعب می باشد.تصویر شماره 6 – پلان کوهره هوفمن
کنترل زمان پخت در کوره از اهمیت فراوانی برخوردار است خشت خام فاقد مقاومت های مکانیکی موردنظر است و چنانچه آجر بیش از حد حرارت ببیند تغییر شکل می دهد و قابل استفاده نمی باشد.
بمنظور اجتناب از بروز ترک حرارت تا دمای 100 تا 120 درجه سانتی گراد به کندی افزایش می یابد. در این دما آب آزاد خشت های تبخیر و خشک می شود. بعد از خشک شدن خشت ها حرارت به سرعت تا 700 الی 800 در جه سانتیگراد افزایش می یابد و در این دما آب تبلور کائولین تبخیر( دی هیدراته) می شود و خشت ها نهایت تخلخل خود را پیدا می کنند. در دمای 800 تا 850 درجه سانتیگراد مواد زودگداز همراه با رس گداخته می شوند و اجزای دیر گداز را احاطه می نمایند و بعد طولی رس ها نقصان می یابد و خشت حرارت دیده به مصالح یکپارچه ای تبدیل می شود.
مصالح تشکیل شده از رس زودگداز در در جه حرارت بین 900 تا 1100 درجه سانتیگراد کاملاً گداخته می شوند و مصالح ساختار سنگی پیدا می کند. این مصالح بخوبی در برابر نفوذ آب مقاوم است و مقاومت مکانیکی بالا، مقاومت در برابر یخبندان و سایر کیفیات یک مصالح ارزشمند را پیدا می کند.
در بعضی از روشهایی نوین بمنظور جلا یافتن سطح آجر در مرحله نهایی با تزریق گاز طبیعی سطح آجر می سوزد و تغییر رنگ می دهد و جلا پیدا می کند. برای جلوگیری از ترک آجرها را بآهستگی سرد می نمایند و بعد از آن کنترل نهایی انجام می گیرد و در صورت نیاز به منظور یکنواختی ماشین کاری و سپس آجرهای مرغوب بسته بندی انبار یا بارگیری می شوند.
مشخصات فنی آجرهای رسی
آجرهای رسی بسته به مواد اولیه و نحوه تولید دارای تنوع فراوانی هستند برخی از آنها بعنوان مصالح پرکننده مناسب می باشند و بعضی دیگر به علت جلوه ظاهری و مقاومت جهت نماسازی بکار می روند. بعضی از آجرها بعلت کیفیت مطلوب در نقاطی از ساختمان که در معرض یخبندان قرار دارند مورد استفاده قرار می گیرند و گروهی مناسب برای کف سازی هستند. بنابراین مهندس معمار براساس ویژگی های محل مصرف، آجر رسی بهینه را انتخاب می نماید.

خواص فیزیکی
بر طبق استاندارد شماره 7 ایران آجرهای مصرفی در نما باید دارای مشخصات زیر باشند:
- معایب ظاهری: آجرنما باید عاری از معایب ظاهری مانند ترک خوردگی، شوره زدگی، آلوئک و نظایر آن باشد.
- ابعاد و اندازه ها: طول و عرض و ضخامت آجرهای مختلف باید مطابق جدول شماره یک باشد.
باید در نظر داشت که رواداری یادشده در مورد آجرنما در هنگام اجرا توسط ماشین مخصوص ساییده و یکنواخت می شود.
- لبه های آجر: خط فصل مشترک سطوح آجرها باید مستقیم وزوایای تلاقی آنها قائمه وسطوحشان صال باشد.
- درآجرهای سوراخ دار: سوراخ ها باید عمود بر سطح بزرگ آجر و بطور یکنواخت در سطح آن توزیع شده باشند و جمع مساحت آنها باید بین 25 تا 40 درصد سطح آجرها باشد. بعد سوراخ های مربع و قطر سوراخ های دایره ای باید حداکثر به 26 میلیمتر محدود شود ودر صخامت دیواره بین سوراخ و لبه آجر بیش از 15 میلیمتر و فاصله بین دو سوراخ بیش از 10 میلیمتر باشد.
- وزن مخصوص: هر دو نوع آجر ماشینی دستی نباید از 7/1 و وزن مخصوص فضایی آنها از 3/1 گرم بر سانتی متر مکعب کمتر شود.
- مقاومت در برابر یخبندان: آجرهای مصرفی در نما باید در برابر یخبندان پایدار باشند و در آزمایش یخ زدگی دچار خرابی ظاهری مانند ورقه ورقه شدن، ترک خوردن و خوردگی نشوند.
- ضریب جذب آب: درصد وزنی جذب آب در آزمایش 24 ساعته در مورد آجرهای ماشینی نباید از 16 و در مورد آجرهای دستی از 20 بیشتر شود و در هر دو نوع آجر از 8 کمتر باشد.
- قطعات نازک آجری( آجر دوغابی) مورد مصرف در نماسازی به ابعاد 20 (40 یا 30) 200 میلیمتر با قطعات موزائیکی نازک آجری نما به ضخامت 20 یا 30 میلیمتر با نقش چند آجر بندکشی شده( آجر موزاییکی ) ساخته می شوند حداقل باید دارای مشخصات آجرهای ماشینی با مقاومت متوسط مندرج در استاندارد شماره 7 ایران باشند.
- ترک در سطح آجر: وجود یک ترک عمیق در سطح متوسط آجر حداکثر تا عمق 40 میلیمتر در آجر پشت کار بلااشکال می باشد. ولی بطورکلی در صد آجرهای ترک دار نباید بیشتر از 25 باشد.
- پیچیدگی، انحناء و فرورفتگی: پیچیدگی در امتداد سطح بزرگ آجر حداکثر 4 میلیمتر و در امتداد سطح متوسط آجر تا 5 میلیمتر مجاز است. آجر نباید انحناء و فرورفتگی بیش از 5 میلیمتر داشته باشد و این مقدار در صورتی قابل قبول است که میزان آن از 20% کل آجرها افزایش پیدا نکند.
- سایر موارد: آجر باید کاملاً پخته و یکنواخت و سخت باشد ودر برخورد با آجر دیگر صدای زنگ دار ایجاد کند. به علت عدم چسبندگی آجرهای کهنه به ملات حتی المقدور از آنها استفاده نمی شود و تنها در صورت انجام پیش بینی های لازم به صورت سائیدن با برس سیمی استفاده از آن مجاز خواهد بود.
آجرهای ساختمانی مقاومت خوبی در برابر آتش دارند بطوریکه یک دیوار 22 سانتی متری از آجر در حدود شش ساعت در برابر آتش سوزی مقاومت از خود نشان می دهد.
ضریب انقباض و انبساط در آجر در حدود 0003/0 می باشد که بسیار ناچیز است.
آجر بعنوان یکی از مصالح متراکم هادی صوت می باشد. در صورتی که انتقال صوت توسط عملکرد دیافراگمی دیوار باشد این مقاومت به وزن دیوار بستگی دارد یعنی کاهش انتقال صوت در دیوار آجری همگن با لگاریتم وزن دیوار متناسب است جذب صدا در سطح آجری در فرکانس طبیعی پایین است. این خاصیت با اندودکردن دیوار و نقاشی باز هم کمتر می شود و لذا برای این منظور از اندودهای مخصوص و آجرهای سبک استفاده می نمایند.

خواص مکانیکی
حداقل تاب فشاری برای آجرهای رسی بر طبق استاندارد شماره 7 ایران برابر با جدول شماره 2 است.
استفاده از آجرهای غیر استاندارد به شرطی مجاز می باشد که دست کم تاب فشاری آن 80% مقادیر مندرج در استاندارد ایران باشد.
خواص شیمیایی
محیط های شیمیای قبل از آن که برروی آجر تأثیر بگذارند، ملات آن را تخریب می نمایند. لذا استفاده از ملات مناسب در فضاهایی که بنحوی مواد شیمیایی در آنها جاری است از اهمیت زیادی برخوردار است.
استفاده از آجرهای لعاب دار نیز مانع از جذب مواد در خلل و فرج آجر می شود.
- نمک های محلول موجود در آجر
نمک های محلول در خاک رس اولیه موجود می باشند و یا در حرارت کوره تولید می شوند. نمک های محلول می توانند موجب بروز شوره بشوند. سولفات های محلول ممکن است به سطح آجر حرکت کرده و داخل ملات یا اندود بشوند و موجب انتشار شوره و فساد ملات بوسیله حمله سولفات ها شود که در صورت استفاده از آنها در خارج از ساختمان باید از ملات سیمان ضدسولفات استفاده شود.
- شوره
گاهی اوقات شوره به صورت گرده سفیدی بر سطح کار آجری نوساز پدیدار می شود.
علت این پدیده انتقال نمک های حل شده در رطوبت از داخل آجر به سطح نما جایی که آب تبخیر می شود و از خود بلورهای نمک را بر جای می گذارد، می باشد. اغلب اوقات اینگونه شوره در طول یک سال بدون برجای گزاردن اثر تخریبی خود بخود از بین می رود. در کارهای آجری خارج از ساختمان ودر محیط هایی که مرتباً مرطوب و خشک می شوند، شوره هر زمانی می تواند ظهور کند. از این مهم تر شکل گیری نمک های متبلور شده در زیر پوسته ایجاد نمای آبله گون و یا پوسته شدن نما می کند.
برای برطرف کردن شوره و سطح شوره زده را با مخلوط 2 تا 4% آب و سرکه با کمک برس نرم پاک می کنند.
- لکه
سطح آجرکاری ممکن است در طول عملیات بنایی با ملات سیمانی یا آهکی که از ملات تازه بیرون می ریزد لکه بردارد. در هر دو صورت لکه باید با برس بدون آلوده کردن سایر سطوح تمیز شود.

آجر عنصرسازه ای
امروزه حجم زیادی از ساختمان سازی در مناطق شهری کوچک را خانه های یک تا دو طبقه آجری تشکیل می دهد. دیوار باربر این خانه ها( بدون هیچگونه تسلیح) ساخته شده است. تجزیه زلزله های گذشته نشان داده است که این ساختمانها پایداری چندانی در برابر زلزله ندارند و تقریباً در تمامی زلزله های گذشته برخی ناتمام این خانه ها تخریب گشته اند.
در آیین نامه طرح ساختمانها در برابر زلزله( آئین نامه 2800) ساخت این ساختمانها را بدون احتساب زیرزمین به دو طبقه مجزا محدود کرده است.
معمولاً آجر رسی معمولی مقاومت خوبی در برابر عوامل خورنده ندارد. این عیبی است که اغلب در ساختمانهایی که از آجر در ساخت دیوار یا کرسی آنها استفاده شده است و در مجاورت آنها عوامل خورنده مانند آبهای دارای املاح مضر وجود دارد باعث آسیب پذیری ساختمان می شود. خوردگی تدریجی آجر بکار رفته در پای دیوار، ضخامت مؤثر آن را کاهش می دهد و آنرا آسیب پذیر می کند. این پدیده در ساختمانهای آجری ساخته شده در شهرها و روستاهای حاشیه خلیج فارس و دریای عمان و همچنین مناطقی مانند یزد و کرمان که آب آن املاح فراوانی دارد به چشم می خورد البته در این مناطق ملاتهای سیمانی بین لایه های آجرکاری نیز خورده شده و بر شدت آسیب پذیر شدن ساختمان می افزاید.
ساختمانهایی نیز ساخته شده است که اتصال آنها با یکدیگر و ملات بسیار اندک است و مقاومت چندانی برای آنها در برابر زلزله پیش بینی نمی شود. البته یکی از معایب بزرگی که امروزه گریبان گیر صنعت ساخت و ساز کشور است و منشاء بسیاری از خرابیهاست. عدم دقت در ساخت ملات و با توجه به زمان مصرف آن می باشد. امروزه متأسفانه در ساخت ملاتهای سیمانی به نسبت اختلاط توجه نمی شود. از ماسه هایی استفاده می شود که مقدار زیادی گردوغبار روی آن نشسته، از آب گل آلود استفاده شده است، برای دستیابی به کارپذیری لازم در طول مصرف مرتب به آن آب می افزایند. شاید ساعتی از گیرش نهای سیمان نیز گذشته باشد اما با آب را شل می کنند و به مصرف می رسانند.
در مقاومت دیوارهای آجری، دو مورد زیر نقش مهمی دارد:
الف- زنجاب کردن، بطوریکه اگر آجرها خوب زنجاب نشود، آب ملات را مکد و ملات اصطلاحاً می سوزد. البته اگرآجر نیز از آب اشباع شده باشد، دیگر ملات به آن به اندازه کافی نمی چسبد. همچنین در این صورت مقداری از آب آجر به درون ملات منتقل می شود و نسبت آب به سیمان در ملات افزایش می یابد و ضمن ضعف در پیوند، از مقاومت آن کاسته می شود. بدین منظور، پاشیدن آب کافی روی آجر با قراردادن آجر حدود2 دقیقه در آب کافی است.
ب) دوغاب ریزی روی دیوارهای آجری، که مقاومت دیوار را چندین برابر می کند. در تحقیقات بعمل آمده نشان داده شده است که مقاومت ضربه ای دیوار آجری می تواند تا حدود 70 برابر افزایش یابد.
البته ساختمانهایی نیز نیاکان ما ساخته اند که تا حدودی نکات آیین نامه های امروزی در آنها رعایت شده است و در طول زمان مقاومت خوبی از خود نشان داده اند. بعنوان مثال می توان به مسجدجامع بروجرد اشاره کرد که دیوارهای بلند آن با کلافهای چوبی تسلیح شده است.
در هر صورت با توجه به زلزله خیزی اکثر نقاط کشورمان و تجربه زلزله های مکرر گذشته توصیه می شود دیوارهای آجری به صورت مسلح ساخته شوند. مسلح کردن دیوارهای آجری می تواند به صورتهای گوناگون صورت گیرد. استفاده از دیوار دوجداره آجری و قراردادن یک شبکه فولادی و دوغاب ریزی بین آن یکی از روشها می باشد. همچنین عبور دادن میلگرد از درون سوراخهای آجر و وصل کردن آنها به یکدیگر روش دیگری برای ساخت دیوارهای آجری مسلح است که در هر صورت برای طراحی و ساخت اینگونه اعضاء باید به آئین نامه های مربوطه رجوع کرد.
علاوه بر این موارد از آجر در ساخت سقفهای تاق ضربی نیز استفاده می شود. در ساخت این سقفها نیز باید به اندازه دهانه و ملات گچ مصرفی توجه شود.
استفاده ازآجر برای مصارف غیرسازه ای
امروزه از آجر به دلیل دسترسی آسان و.... در ساخت اعضای پرکننده مانند تیغه ها بسیار استفاده می شود. متأسفانه در ساخت این دیوارها دقت کافی بعمل نمی آید و اغلب سطح دیوار تا حدود چند سانتی متر جابجایی دارد. برای رفع این عیب باید لایه ضخیمی از ملات روی آن اندود کرد که مشکلات بعدی مانند ترک خوردن و ... را ایجاد می کند. دقت در چیدن این دیوارها می تواند تا حدود زیادی از هزینه های اضافی بکاهد.
اگر دیوار آجری پرکننده به شیوه خوبی چیده شود و اتصال مناسبی به اعضای باربر داشته باشد هنگام زلزله نیز فرو نمی ریزد.
استفاده از آجر در نماسازی
امروزه استفاده از آجر د رنماسازی بسیار گسترش یافته است تولید آجر و پلاک با ابعاد مختلف و رنگهای متنوع و همچنین سازگاری با فرهنگ ایران و داشتن جلوه زیبا سبب استفاده روزافزون از نماهای آجری شده است.
از انواع طرح های مختلف می توان در ایجاد نمای آجری استفاده کرد. در میان این طرح ها، اتصالات راسته – راسته را می توان نمای سنتی ایران به حساب آورد، زیرا در زمانهای گذشته آجرها به شکل مربع تولید می شدند.
هنگام ساخت نماهای آجری باید در ترازبودن آجرها و در یک امتدادبودن بندها اطمینان حاصل کرد.
ایجاد اتصالات کافی بین دیوار زیرکار و نمای آجری وهمچنین بین آجرهای نما در رجهای افقی و عمودی موضوع بسیار مهم دیگری است که در ساخت و ساز اغلب به آن توجه کافی نمی شود. اتصالات مناسب بین سطح زیر کار و دیوار نمای آجری را می توان به شیوه های زیر تأمین کرد:

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله  43  صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید

دانلود مقاله مکانیک و ارتباط آن با معادلات دیفرانسیل

اختصاصی از اس فایل دانلود مقاله مکانیک و ارتباط آن با معادلات دیفرانسیل دانلود با لینک مستقیم و پر سرعت .

مکانیک شاره ها و معادلات دیفرانسیل
مکانیک شاره‌ها یا مکانیک سیالات یکی از شاخه‌های وسیع در مکانیک محیط‌های پیوسته درا تشکیل می‌دهد. مکانیک سیالات هم با همان اصول مربوط به مکانیک جامدات آغاز می‌شود، ولی آن‌چه که سر‌انجام آن دو را از هم متمایز می‌سازد، این است که سیالات بر خلاف جامدات قادر به تحمل تنش برشی نیست. با دانستن این مسئله معادله‌هایی برای تحلیل حرکت سیالات طرح‌ریزی شده است. این معادلات به احترام ناویه و استوکس دو ریاضی‌دان بریتانیایی و فرانسوی به نام معادلات ناویه-استوکس نامیده می شوند.
معادلات حاکم
معادلات اساسی حاکم بر دینامیک سیالات عبارت‌اند از معادله بقا جرم و بقا مومنتم (یا همان معادلات ناویه-استوکس) می باشند.
حل معادلات مکانیک سیالات
با وجود ابداع معادلات حاکم بر دینامیک سیالات که تاریخچهٔ آن به بیش از ۱۵۰ سال می‌رسد، غیر از چند مورد خاص (همانند جریان بر روی صفحه تخت و جریان درون لوله‌ها در حالت آرام) حل تحلیلی برای این معادلات یافت نشده‌است. به جز چند حالت خاص اساسی مکانیک سیالات، بقیهٔ حل‌ها به صورت تجربی استخراج و استفاده می‌شود.
روش دیگر برای حل معادلات استفاده از روش دینامیک محاسباتی سیالات می‌باشد.
دینامیک محاسباتی سیّالات یا سی‌اِف‌دی ((Computational fluid dynamics (CFD) یکی از بزرگ‌ترین زمینه‌هایی‌ست که مکانیک قدیم را به علوم رایانه و توانمندی‌های نوین محاسباتی آن در نیمهٔ دوّم قرن بیستم و در سدهٔ جدید میلادی وصل می‌کند.

تاریخچه
سرگذشت پیدایش و گسترش دینامیک محاسباتی سیّالات را نمی‌توان جدای از تاریخ اختراع، رواج، و تکامل کامپیوتر‌های ارقامی نقل کرد. تا حدود انتهای جنگ جهانی دوٌم، بیشتر شیوه‌های مربوط به حلّ مسائل دینامیک سیالات از طبیعتی تحلیلی یا تجربی برخوردار بود. همچون تمامی نوآوری‌های برجستهٔ علمی، در این مورد هم اشاره به زمان دقیق آغاز دینامیک محاسباتی سیّالات نامیسر است. در اغلب موارد، نخستین کار بااهمیت در این رشته را به ریچاردسون نسبت می‌دهند، که در سال ۱۹۱۰ (میلادی) محاسبات مربوط به نحوهٔ پخش تنش (stress distribution) در یک سد ساخته‌شده از مصالح بنّایی را به انجام رسانید.
در این کار ریچاردسون از روشی تازه موسوم به رهاسازی (relaxation) برای حلّ معادلهٔ لاپلاس استفاده نمود. او در این شیوهٔ حلّ عددی، داده‌های فراهم‌آمده از مرحلهٔ پیشین تکرار (iteration) را برای تازه‌سازی تمامی مقادیر مجهول در گام جدید به کار می‌گرفت.
توضیحات
در این روش با تبدیل معادلات دیفرانسیل پاره‌ای حاکم بر سیالات به معادلات جبری امکان حل عددی این معادلات فراهم می‌شود. با تقسیم ناحیه مورد نظر برای تحلیل به المان‌های کوچک‌تر و اعمال شرایط مرزی برای گره‌های مرزی با اعمال تقریب‌هایی یک دستگاه معادلات خطی بدست می‌آید که با حل این دستگاه معادلات جبری، میدان سرعت، فشار و دما در ناحیة مورد نظر بدست می‌آید. با استفاده از نتایج بدست آمده از حل معادلات می‌توان برآیند نیروهای وارد بر سطوح، ضرایب برا و پسا و ضریب انتقال حرارت را محاسبه نمود.
در دینامیک محاسباتی سیّالات از روشها و الگوریتمهای مختلفی جهت رسیدن به جواب بهره میبرند، ولی در تمامی موارد، دامنه مساله را به تعداد زیادی اجزاء کوچک تقسیم می کنند و برای هر یک از این اجزاء مساله را حل میکنند. پس از رسم یک ۱۰۰ ضلعی منتظم مشاهده خواهیم نمود که شکل حاصل مشابه دایره است. با افزایش تعداد اضلاع این شباهت بیشتر خواهد شد. در حقیقت این پدیده در مبحث سی‌اِف‌دی نیز مفهوم خواهد داشت.
روش‌های عددی مورد استفاده در سی‌اِف‌دی
• روش المان‌های محدود
• روش احجام محدود
• روش تفاضلات محدود
• روش‌های طیفی
در میان این روش‌ها روش احجام محدود دارای کاربرد بیشتری به خصوص در مدل سازی جریان های تراکم ناپذیر می باشد. بیشتر نرم افزار های تجاری در زمینه دینامیک محاسباتی سیّالات نیز بر مبنای این روش بسط و توسعه یافته اند.
کاربرد‌ها
اکنون روش دینامیک محاسباتی سیالات جای خود را در میان روش‌های آزمایشگاهی و تحلیلی برای تحلیل مسائل سیالات و انتقال حرارت باز کرده‌است و استفاده از این روش‌ها برای انجام تحلیل‌های مهندسی امری عادی شده‌است.
دینامیک محاسباتی سیالات بصورت گسترده در زمینه‌های مختلف صنعتی مرتبط با سیالات، انتقال حرارت و انتقال مواد به کمک سیال بکار گرفته می‌شود. از جمله این موارد می‌توان به صنایع خودروسازی، صنایع هوافضا، توربوماشین‌ها، صنایع هسته‌ای، صنایع نظامی، صنایع نفت و گاز و انرژی و بسیاری موارد گسترده صنعتی دیگر اشاره نمود که دانش دینامیک محاسباتی سیالات به عنوان گره گشای مسائل صنعتی مرتبط تبدیل شده است.

اطلاعات اولیه
کاربرد مستقیم قوانین حرکت نیوتن برای حرکت سیستم‌های ساده راحت و آسان است. اما در صورتی که تعداد ذرات سیستم بیشتر شود، در این صورت استفاده از قوانین نیوتن کار دشواری خواهد بود. در این حالت از یک روش عمومی ، پیچیده و بسیار دقیق که به همت ریاضیدان فرانسوی ژوزف لویی لاگرانژ ابداع شده است، استفاده می‌شود. به این ترتیب می‌توان معادلات حرکت برای تمام سیستمهای دینامیکی را پیدا کرد. این روش چون نسبت به معادلات نیوتن حالت کلی تری دارد، لذا در مورد حالتهای ساده که با معادلات حرکت نیوتن به راحتی حل می‌شود، نیز قابل اعمال است.
مختصات تعمیم یافته
موقعیت یک ذره در فضا را می‌توان با سه سیستم مختصات مشخص کرد. این سیستمها عبارتند از سیستمهای کارتزین ، کروی و استوانه‌ای ، یا در حقیقت هر سه پارامتر مناسب دیگری که انتخاب شده باشند. اگر ذره مجبور به حرکت در یک صفحه یا سطح ثابت باشد فقط به دو مختصه برای مشخص کردن موقغیت ذره نیاز است، در حالیکه اگر ذره روی یک خط مستقیم یا یک منحنی ثابت حرکت کند، ذکر یک مختصه کافی خواهد بود. اما در مورد یک سیستم متشکل از N ذره ، برای تشخیص کامل موقعیت همزمان تمام ذرات به 3N مختصه نیاز خواهیم داشت.
اگر محدودیتهای بر سیستم اعمال شده باشد، تعداد مختصات لازم برای مشخص کردن پیکربندی کمتر از 3N خواهد بود. به عنوان مثال ، اگر سیستم مورد نظر یک جسم صلب باشد، برای مشخص کردن پیکربندی آن فقط به موقعیت مکانی یک نقطه مرجع مناسب از جسم (مثلا مرکز جرم) و جهت یابی آن نقطه در فضا احتیاج داریم. بنابراین در حالت کلی برای مشخص کردن پیکربندی یک سیستم خاص ، احتیاج به تعداد حداقل معین n مختصه نیاز است. این مختصات را مختصات تعمیم یافته می‌گویند.

نیروی تعمیم یافته
در سیستم مختصات تعمیم یافته ، به جای نیروهایی که در مکانیک کلاسیک نیوتنی معمول است، مرتبط با هر مختصه نیرویی تعریف می‌شود که به نام نیروی تعمیم یافته معروف است. این کمیت که با استفاده از تعریف کار محاسبه می‌شود، به این صورت است که حاصل ضرب آن در مختصه تعمیم یافته دارای ابعاد کار است. بنابراین اگر مختصه تعمیم یافته دارای بعد فاصله باشد در این صورت این کمیت از جنس نیرو خواهد بود. در صورتیکه مختصه تعمیم یافته از نوع زاویه باشد، در این صورت این کمیت دارای بعد گشتاور خواهد بود. یعنی متناسب با نوع مختصه تصمیم یافته می‌تواند از جنس نیرو و یا گشتاور نیرو باشد.
معادلات لاگرانژ
برای بررسی حرکت یک سیستم در مکانیک لاگرانژی انرژی جبنشی و انرژی پتانسیل سیستم را تعیین می‌کنند. این کار به این صورت می‌گیرد که در مکانیک لاگرانژین در مورد هر سیستم دو کمیت جدید به نام‌های لاگرانژین و هامیلتونین تعریف می‌شود. لاگرانژین برابر تفاضل انرژی پتانسیل از انرژی جنبشی است. در صورتی که هامیلتون برابر با مجموع انرژی جنبشی و انرژی پتانسیل سیستم است. در واقع می‌توان گفت که کار اصلی تعیین و محاسبه صحیح انرژی جنبشی و پتانسیل است.
سپس این مقادیر در معادله‌ای که به معادله لاگرانژ حرکت معروف است قرار داده می‌شود. معادله لاگرانژ ، معادله‌ای است که بر حسب مشتقات تابع لاگرانژی نسبت به مختصات تعمیم یافته و نیز مشتق زمانی مشتقات تابع لاگرانژی نسبت به سرعتهای تعمیم یافته نوشته شده است. به عبارت دیگر اگر تابع لاگرانژی را با L نشان دهیم و مختصات تعمیم یافته را با qk و سرعت‌های تعمیم یافته را با qk (که نقطه بیانگر مشتق زمانی مختصه تعمیم یافته qk است) نشان دهیم، معادلات لاگرانژ به صورت زیر خواهد بود:
در صورتی که نیروهای موجود در سیستم همگی پایستار نباشند، به عنوان مثال یک نیروی غیر پایستار مانند اصطکاک وجود داشته باشد در این صورت در طرف دوم معادلات لاگرانژ عبارت Qk که بیانگر نیروی تعمیم یافته غیر پایستار است، نیز اضافه می‌شود.

معادلات لاگرانژ برای تمام مختصات یکسان هستند. این معادلات ، روش یک نواختی برای بدست آوردن معادلات دیفرانسیل حرکت یک سیستم در انواع سیستم‌های ارائه خواهند داد.
اصل تغییرات هامیلتون
روش دیگر برای استنتاج معادلات لاگرانژ اصل تغییرات هامیلتونی است. در این حالت همانگونه که قبلا نیز اشاره شد در مورد هر سیستم کمیتی به نام تابع هامیلتونی تعریف می‌شود که برابر با مجموع انرژی جنبشی و انرژی پتانسیل سیستم است. این اصل در سال 1834 توسط ریاضیدان اپرلندی ویلیام .ر. هامیلتون ارائه شد.
در این روش فرض می‌شود که یک تابع پتانسیل وجود دارد، یعنی سیستم تحت بررسی یک سیستم پایاست. ولی اگر تعدادی از نیروها نیز غیر پایستار باشد مانند مورد معادلات لاگرانژ می‌توان سهم این نیرو ها را نیز بطور جداگانه منظور کرد. یعنی در این حالت تابع هامیلتون برابر با مجموع انرژی جنبشی و کار انجام شده توسط تمام نیروها اعم از نیروهای پایستار و غیر پایستار است.
معادلات هامیلتون
معدلات هامیلتون از 2n معادله دیفرانسیل درجه اول تشکیل شده است. این معادلات بر حسب اندازه حرکت تعمیم یافته و مشتقات آن نوشته می‌شود. اندازه حرکت تعمیم یافته به صورت مشتقات تابع لاگرانژی نسبیت به سرعت تعمیم یافته تعریف می‌شود. بنابراین این معادلات زیر خواهند بود.

در عبارت فوق qk بیانگر سرعت تعمیم یافته است و علامت نقطه در بالای Pk (اندازه حرکت تعمیم یافته) بیانگر مشتق زمانی است. اگر معادلات هامیلتون را با معادلات لاگرانژی مقیسه کنیم ملاحظه می‌شود که تعداد اولین معادلات زیاد است. یعنی اگر سیستم V با N مختصه یافته مشخص شود، در این صورت معادلات هامیلتون شامل 2n معادله دیفرانسیل درجه اول هستند، در صورتیکه معادلات لاگرانژ از n معادله درجه دوم تشکیل شده است. بنابراین کار کردن با معادلات هامیلتون راحتتر است. معمولا در مکانیک کوانتومی‌ و مکانیک کاری از معادلات هامیلتون استفاده می‌شود.
تعریف
دایره ، سهمی ، بیضی و هذلولی هستند که معادله‌شان حالت‌های خاصی از معادله درجه دوم زیر است:

بطور مثال دایره:

-

از معادله درجه دوم فوق بدست آورد. در واقع خط راست هم حالت خاصی از معادله درجه دوم است هرگاه ولی این شرایط معادله درجه دوم را به یک معادله خطی بجای معادله درجه دوم بدل می‌کنند جملات جملات درجه دوم می‌باشند و در حال حاضر رابطه ذکر شده در تعریف را وقتی که لااقل یکی از این جملات درجه وجود داشته باشند بررسی خواهیم کرد.
تاریخچه
معادلات درجه دوم و اشکال آنها موارد مورد بحث در هندسه تحلیلی سه بعدی هستند. هندسه تحلیلی سه بعدی را ریاضیدانان قرن هفدهم میلادی از قبیل فرما ، دکارت و لاهید ابداع کردند. ولی دستگاه مختصاتی را که ما امروز به کار می‌بریم ، یوهان برنولی در فاصله‌ای به لایب نیتس در 1715 صورتبندی کرد. در قرن هجدهم ، آلکسی کلرو (1713-1765) و لئونهارت اویلر (1707-1783) برجسته ترین ریاضی‌دانانی بودند که هندسه سه‌بعدی را گسترش دادند.

بخصوص کلرو معلوم ساخت که یک رویه را می‌توان با معادله‌ای بر حسب سه مختصش نشان داد و برای توصیف خمی در فضا ، دو تا از این گونه معادله‌ها لازم است. او ایده‌هایش را در کتاب "تحقیق درباره خم‌های با خمیدگی مضاعف" در 1731 مطرح کرد وی در این کتاب معادلات چندین رویه درجه دوم از قبیل کره – استوانه – هذلولیوار و بیضی‌وار را آورد. توجه او در نهایت معطوف به شکل زمین بود که فکر می کرد نوعی بیضیوار باشد. گاسپار موثر هندسه‌دان پیشرو قرن هجدهم زیرا مطالب زیادی درباره هندسه تحلیلی سه بعدی نوشت.
ساختمان
جمله مخلوط را می‌توان با دوران محورها حذف نمود بی آنکه از کلیت مطلب کاسته شود، بنابراین با تبدیل معادله ذکر شده در بخش تعریف به معادله زیر خواهیم داشت:

در این صورت معادله فوق:

1. یک خط راست است هرگاه یا یکی از آنها صفر نباشد.
2. یک دایره است هرگاه ، در حالات خاص ممکن است که به یک نقطه تبدیل شود و یا هیچ مکان حقیقی بوجود نیاورد.
3. یک سهمی است هرگاه نسبت به یکی از متغیرها خطی و نسبت به دیگری از درجه دوم باشد.
4. یک بیضی است و هرگاه هر دو مثبت و یا هر دو منفی باشند در حالت خاص ممکن است که بیضی تبدیل به یک نقطه شود و یا هیچ مکان حقیقی بوجود نیارود.
5. یک هذلولی است هرگاه غیر از صفر و مختلف‌العلامات باشند. در حالات خاص ، مثلا ممکن است که مکان به دو خط متقاطع تبدیل شوند.
برای شناختن منحنی ای که معادله‌اش داده شده است:

1. محورها را (در صورت لزوم) دوران دهید تا درجه ناحیه مخلوط حذف شود.
2. محورها را (در صورت لزوم) انتقال دهید تا معادله به شکلی در آید که قابل تشخیص باشد.
گاهی اوقات مفید است که محکی که مشخص می‌کند که آیا یک معادله درجه دوم سهمی یا بیضی یا هذلولی است مستقیما در مورد معادله بکار برده شود بی‌آنکه لازم باشد که آن را بوسیله دوران محورها بصورتی فاقد جمله در آوریم.

با توجه به مطالب بالا اگر محورها را به اندازه زاویه‌ای چون که از رابطه بدست می‌آید دوران دهیم معادله را به شکل معادل زیر تبدیل می‌کند:

که در آن ضرایب جدید هستند که به ضرایب قدیم مربوط‌اند. هر گاه α از رابطه گفته شده انتخاب کنیم در اینصورت حال اگر معادله منحنی مطابق با ضرایب جدیدی اما فاقد جمله باشد آن منحنی:

1. سهمی است هرگاه یا (اما هر دو) صفر باشد و هر دو در معادله وجود داشته باشند.
2. بیضی است (یا در حالات استثنایی ، یک نقطه ، یا تهی است) هرگاه هم‌علامت باشند.
3. هذلولی است (یا در حالات استثنایی یک جفت خط متقاطع است) هرگاه هم‌علامت نباشند.

ولی می‌توان دید که ، برای هر دوران دلخواهی از محورها رابطه زیر بین A ، B ، C و برقرار است:

یعنی مقدار تحت هر دورانی از محورها بدون تغییر باقی می‌ماند. اما وقتی که دوران خاصی را که را صفر کند انجام دهیم طرف راست معادله فوق به شکل ساده تبدیل می‌گردد. حالا می‌توانیم محک لازم را بر حسب مبین معادله یعنی:

مبین

بیان کنیم. می‌توان گفت که منحنی:

1. سهمی (یا در حالات استثنایی یک جفت متوازی ، یا یک خط یا یک مکان تهی) است هرگاه:
2. بیضی است (یا در حالات خاص یک نقطه ، یا تهی) هرگاه:
3. هذلولی است ( یا در حالات خاص یک جفت خط متقاطع است) هرگاه:
• باید توجه کرد که اگر در معادله اصلی هیچ جمله درجه اولی وجود نداشته باشد، در معادله جدید هم وجود نخواهد داشت. این مطلب از این حقیقت ناشی می‌شود که دوران محورها درجه هر جمله از معادله را حفظ می‌کند.
معادله دیفرانسیل و مکانیک

معادلات دیفرانسیل توصیف کننده حرکت سیارات، که از قانون دوم حرکت نیوتن به دست می آیند، هم شامل شتاب و هم شامل سرعت می شوند. در مورد حرکت موشکها در نزدیکی سطح زمین و در فضا، معادلات دیفرانسیل پیچیده ترند. برای حل آنها از روشهای عددی به کمک کامپیوترهای سریع و پیشرفته استفاده می کنند. همچنین کامپیوتر به موتور موشک دستور می دهد که چگونه و درچه زمان کار خود را آغاز کند تا موشک در مدار مناسب قرار گیرد. لزوم سرعت و دقت در این گونه کاربردهای کامپیوتری، انگیزه ای قوی برای پژوهش در زمینه سخت افزار و نرم افزار کامپیوتر به منظور تولید کامپیوترهای سریعتر و قابل اعتمادتر بوده هست.
معادله دیفرانسیل معادله ای است که شامل یک یا چند مشتق یا دیفرانسیل باشد.

فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد

تعداد صفحات این مقاله   33 صفحه

پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید